محلی برای اندیشیدن و روشنگری

گیتی یا جهان هستی، به مجموعهٔ عالم خلقت اطلاق میگردد که بنا به براورد منجمین در ۱۵ میلیارد سال قبل در اثر انفجار بزرگ تشکیل گردید.

سرآغاز جهان

جهان با انفجاری بزرگ به نام مهبانگ متولد شد و از آن انفجار به بعد در حال انبساط است. پایان و زندگی جهان: جهان اکنون در حال انبساط است و بنابر یافته‌های جدید علمی تا ابد در حال انبساط خواهد بود تا ماده ه موجود در آن تمام شود که پس از آن احتمالا پس از ۱۰ به توان ۲۹۸ سال جهان عاری از هرگونه ماده‌ای حتی یک پروتون به صورت سرد و تاریک البته با یک تابش زمینهٔ خفیف به انبساط خود ادامه خواهد داد.

  • البته معتقدان به فرضیهٔ جهان‌های موازی بر این باورند که انفجار بیگ بنگ امری عادی است که هنگامی که دو جهان موازی به هم برخورد می‌کنند شکل می‌گیرد. برای اینکه جهان‌های موازی را تصور کنید دو صفحهٔ موازی با هم را در نظر بگیرید که با فنری به هم متصلند که از هم دور و نزدیک می‌شوند. این فنر همان گرانش است که وقتی صفحه‌ها را به هم نزیک کرد با هم برخورد می‌کند و انفجار بزرگ رخ می‌دهد.
WMAP 2010.png

جهان شامل همه چیز، ما را به درک وجود فیزیکی، کل فضا و زمان، و تمامی اشکال ماده و انرژی وا می دارد. جهان ممکن است در مدت کمی از معانی مختلف متنی استفاده شود، مثل مفاهیمی مانند کیهان، جهان، یا طبیعت. کلمه عالم معمولاً به عنوان فراگیر همه چیز تعریف شده است. با این حال، با استفاده از تعریف‌های جایگزین، برخی از کیهان شناسان بر این باورند که "جهان" متشکل از گسترش فضا به عنوان - ما - دانش آن را میدانیم، اگر تنها یکی از بسیاری از کیهانها قطع شود که مولتیورز نامیده می شوند برای مثال، در بسیاری از فرضیه های- دنیای جدید "کیهان هایی" هستند که با هر اندازه گیری کوانتومی استناد می شوند. [کلکسیون‌های مورد نیاز]. این کیهان‌ها که معمولاً تصور می‌شود به طور کامل از خود ما قطع و در نتیجه با تشخیص آزمایشگاهی غیرممکن می باشند.

مشاهدات قطعات بزرگتر از جهان ( دور) نشان می دهد که جهان از حداکثر همان قوانین فیزیکی و ثابت خود در طول تاریخ اداره می شود. با این حال، در تئوری حباب جهان، ممکن است تنوع نامحدود از "کیهان های" ایجاد شده در شیوه‌های مختلف، و شاید هر کدام با ثابت‌های فیزیکی مختلف وجود داشته باشد. در طول تاریخ جهان ثبت شده، چند پیشنهاد کیهانی و کیهانشناسی برای حساب مشاهدات شده اند .اولین مدل‌های کمی زمین محوری که توسط یونانیان باستان، پیشنهاد کردند که جهانی دارای فضای بی نهایت و ازلی وجود داشته است، اما شامل مجموعه ای از تک حوزه‌های متحدالمرکز از اندازه محدود -- مربوط به ستاره ثابت توسعه داده شدند، خورشید و سیاره‌های مختلف -- دواراما در مورد زمین کروی حرکت نمی کند.

در طول قرن‌ها، با مشاهدات و تئوری‌های دقیق منجر به بهبود گرانش مدل کوپرنیک دارای مرکز در خورشید و مدل نیوتنی از منظومه شمسی بود. پیشرفت‌های بیشتر در نجوم به تحقق منظومه شمسی در یک کهکشان متشکل از میلیون‌ها ستاره‌های جاسازی شده منجر شد، کهکشان راه شیری و کهکشان‌های دیگر که خارج از آن وجود دارد، تا آنجا که با ابزار نجومی میتوان به آن رسید. مطالعات دقیق توزیع از این کهکشان‌ها و خطوط طیفی آنها به رهبری بسیاری از کیهان‌شناسی مدرن می انجامد. کشف مادون قرمز و تابش زمینه کیهانی نشان داد که جهان در حال گسترش است و ظاهرا تا به حال آغاز شده است.

این تصویر با کیفیت بالا از میدان فوق العاده ژرف هابل طیف متنوعی از کهکشانها را نشان می دهد، که هر کدام شامل میلیاردها ستاره است. منطقه معادل از آسمان، که تصویر را در گوشه پایین سمت چپ اشغال می‌کند نشان داده شده است. کوچکترین کهکشان ردست، در حدود، برخی از کهکشان‌های بسیار دور توسط تلسکوپ نوری تصویر100 شده، در زمان اندکی پس از بیگ بنگ به وجود آمده اند. با توجه به مدل‌های علمی رایج جهان، به نام بیگ بنگ، جهان از شدت داغ، فاز چگال به نام دورهٔ پلانک، گسترش پیدا کرده است که در آن همه ماده و انرژی متمرکز جهان قابل مشاهده بوده است.

از آنجا که عصر پلانک، جهان به شکل کنونی خود در حال گسترش بوده است، احتمالا با دوره کوتاه (کمتر از 10-32 ثانیه) تورم کیهانی پیدا کرده است. چندین اندازه گیری تجربی و نظری مستقل، از این گسترش و، به طور کلی، نظریهٔ بیگ بنگ حمایت می کند. مشاهدات اخیر نشان می دهد که این گسترش به دلیل شتاب انرژی تاریک، و بیشتر از ماده در جهان ممکن است در صورتی که می تواند توسط ابزار حاضر قابل شناسایی نشده باشد، و بنابراین در مدل‌های کنونی جهان به حساب نیاورده شده است، به نام ماده تاریک نامگذاری شده است. عدم دقت درمشاهدات فعلی مانع از پیش بینی‌های سرنوشت نهایی جهان شده است.

تفسیرهای فعلی مشاهدات نجومی نشان می دهد که سن جهان 13.73 (± 0.12) میلیارد سال است، و قطر قابل مشاهده از جهان حداقل 93 میلیارد سال نوری است یا 1026 × 8.80 متر می باشد. بر اساس نسبیت عام، فضا می تواند سریعتر از سرعت نور گسترش بیابد، اگرچه ما می توانیم تنها بخش کوچکی از جهان را به دلیل محدودیت‌های اعمال شده توسط سرعت نور مشاهده کنیم.

ریشه‌شناسی، مترادف و تعاریف

همچنین ببینید : کیهان، طبیعت، جهان (فلسفه)، و حوزه‌های آسمانی


کلمه عالم مشتق شده از کلمه قدیمی فرانسوی Univers، که به نوبه خود از کلمه لاتین universum مشتق شده است. کلمه لاتین توسط سیسرو و نویسندگان بعد از لاتین در بسیاری از معانی همان کلمه انگلیسی مدرن مورد استفاده قرار گرفت و استفاده شده است. کلمه لاتین مشتق شده از انقباض شاعرانه Unvorsum -- برای اولین بار توسط Lucretius در کتاب چهارم (خط 262) از natura rerum او (از چیزهایی در طبیعت) -- که متصل سازمان ملل متحد ، (استفاده از ترکیب فرم unus، و یا "یک") با vorsum ، versum (اسم ساخته شده از وجه وصفی مجهول کامل از vertere، به معنی "چیز تنظیم شده، چرخاند، نورد، تغییر") است. کلمهLucretius استفاده شده در معنی یعنی اینکه (همه چیز می چرخد دور یک )هر چیزی با آن ترکیب شده است.

تفسیر هنری (بسیار اغراق آمیز) از آونگ فوکو نشان می دهند که زمین ثابت است، اما می چرخد. تفسیر جایگزین unvorsumاست "همه چیز به عنوان یکی چرخان است" یا "همه چیز تنظیم شده توسط یکی، چرخاند " . در این مفهوم، آن ممکن است ترجمه کلمه یونانی در اوایل برای جهان ، περιφορα ، "چیزی حمل و نقل در دایره " در نظر گرفته شود، در اصل برای توصیف دوره از وعده غذایی، مواد غذایی که در اطراف دایره شام از مهمانان پذیرایی می شود. این کلمه یونانی اشاره به مدل یونانی اولیه جهان، که در آن همهٔ ماده در درون حوزه‌های محور چرخش بر روی زمین موجود بود، با توجه به ارسطو، چرخش از خارجی‌ترین حوزه، مسئول حرکت و تغییر همه چیز را در درون آن دارد

این تغییر طبیعی بود در مورد فرض یونانیان که کره زمین ثابت بود و آسمانها به دور زمین می چرخند، به دلیل اندازه گیری‌های دقیق نجومی و فیزیکی (مانند آونگ فوکو) مجبور بودند طوری دیگر آن را اثبات کنند . اصطلاح رایج‌ترین برای "جهان" در میان فیلسوفان یونان باستان بعد از فیثاغورث το παν (همه) بود، به عنوان تمام ماده (το ολον) و تمام فضاτο κενον)[ ] تعریف شده بود. مترادف دیگر برای جهان در میان فلاسفه یونان باستان شامل κοσμος (به معنی جهان، جهان هستی) و φυσις (به معنی طبیعت، که کلمه فیزیک را از آن استخراج می کنیم) همان مترادفها را میتوان در نویسندگان لاتین یافت (totum ، mundus ، natura) در زبان‌های مدرن، جان سالم به دربرد، به عنوان مثال، کلمات آلمانی das all ، Weltall ، Natur برای جهان به کار برد . مترادفهای مشابه میتوان در انگلیسی یافت، مانند(تئوری همه چیز)، کیهان (که در کیهان شناسی)، جهان (همانطور که در چند فرضیه جهان) و طبیعت (مانند قوانین طبیعی یا فلسفه طبیعی) که همه چیز را در بر داشته باشد .]

وسیعترین تعریف: واقعیت و احتمال

همچنین ببینید : مقدمه ای بر مکانیک کوانتومی، تفسیر از مکانیک کوانتومی، و بسیاری از فرضیه های- جهان


وسیعترین تعریف جهان در naturae divisione de توسط فیلسوف قرون وسطی یوهانس Scotus Eriugena است، که در آن همه چیز را به سادگی تعریف کرده است. هر چیزی که وجود دارد و هر چیزی که وجود ندارد .زمان در تعریف Eriugena در نظر گرفته نشده است، بنابراین، تعریف خود را شامل هر چیزی که وجود دارد، وجود داشته است و وجود خواهد داشت، و همچنین هر چیزی که وجود ندارد، وجود نداشته است و هرگز، وجود ندارد. این تعریف همه فراگیر شده توسط اکثر فلاسفه بعد پذیرفته نشده بود، اما چیزهایی که کاملا بی شباهت نبودند دوباره در فیزیک کوانتومی ظاهر شدند، شاید به وضوح بیشتر در فرمول انتگرال مسیر فاینمن - با توجه به آن فرمول، به احتمال قوی برای دامنه‌های مختلف از نتایج یک آزمایش با توجه به حالت اولیه سیستم کاملا تعریف شده توسط summing از همه مسیرهای مشخص که از طریق آن سیستم می توانند از حالت اولیه به حالت نهایی پیشرفت کند. به طور طبیعی، یک آزمایش می تواند تنها یک نتیجه بدهد، به عبارت دیگر، تنها یک نتیجه ممکن است، در این جهان، واقعی ساخته شده است، باید از طریق فرایند مرموز اندازه گیری کوانتومی، نیز از سقوط تابع موج (اما میبینیم چند فرضیه جهان در زیر بخش Multiverse). در این به خوبی - مفهوم تعریف ریاضی، حتی آنچه را که وجود ندارد (تمام مسیرهای ممکن) می تواند تاثیر بگذارد که در نهایت وجود داشته باشد (اندازه گیری تجربی). به عنوان مثال خاص، هر الکترون ذاتا یکسان با دیگری، بنابراین، احتمال انباشتگی باید اجازه محاسبه دهد برای احتمال مواضع تبادل، چیزی به نام تقارن مواضع. این مفهوم عالم هر دو را در بر دارد، وجود و عدم وجود تشابه آزادانه عقاید بودایی shunyata و توسعه وابسته از واقعیت، و مفاهیم مدرن تر گوتفرید لایبنیتس از چیزی که دراینده ممکن است رخ دهد و یکی بودن چیزهایی که نمی توان بینشان فرق گذاشت.

تعریف به عنوان واقعیت
 

همچنین ببینید : واقعیت و فیزیک


به طور معمول، جهان به عنوان هر آنچه را که وجود دارد، وجود داشته است، و برقرار خواهد بود تعریف شده است. با توجه به این تعریف و درک حال حاضر ما، جهان متشکل از سه عنصر : فضا و زمان، در مجموع به عنوان فضا زمان یا خلاء شناخته شده؛ ماده و اشکال مختلف انرژی و تکانه فضا – زمان را اشغال می‌کند و قوانین فیزیکی است که هر دو را کنترل می‌کند . این عناصر در زیر با جزئیات بیشتر بحث خواهد شد. تعریف مربوط به مدت عالم هر چیزی که وجود دارد درتنها یک لحظه از زمان کیهانی، مانند حال حاضر، همانطور که در جمله "جهان در حال حاضر در تابش یکنواخت مایکروویو غرق است". سه عنصر از جهان (فضازمان، ماده - انرژی، و قانون فیزیکی) تقریبا با ایده‌های ارسطو مطابقت دارد. او در کتاب فیزیک (Φυσικης، که ما آن را از کلمه "فیزیک" مشتق می گیریم)، ارسطو το παν (همه چیز) را به سه عنصر تقریبا مشابه : ماده (جنس جهانی که ساخته شده است)، فرم (ترتیب ماده در فضا) و تغییر (چه ماده ای، تخریب و یا تغییر در خواص آن ایجاد شده است، و به طور مشابه، چگونه شکل آن تغییر یافته است) تقسیم شده است. قوانین فیزیک را به عنوان قواعد حاکم بر خواص ماده، شکل و تغییرات آنها تصور کرده بودند. بعدها فلاسفه ای مانند Lucretius، ابن رشد، ابن سینا و باروخ اسپینوزاین قسمت را تغییر یا تصفیه کردند، به عنوان مثال، ابن رشد و اسپینوزا naturans natura (اصول حاکم بر جهان فعال) از naturata natura تشخیص دادند، اثر عناصر سابق به تنهایی عمل می کنند.

تعریف به عنوان متصل فضا زمان
 

همچنین ببینید : نظریه حباب و هرج و مرج تورم کهکشان


این ممکن است جدایی فضا زمان تصور شود، هر موجود، اما قادر به ارتباط برقرار کردن با دیگری نیست. استعاره از ناظرانی که زندگی می کنند، در حباب‌های صابون جداگانه، نمی توانند به راحتی با کسانی که در یک حباب صابون دیگر هستند تعامل کنند . به گفته یکی از اصطلاحات رایج، هر یک از "حباب صابون" به عنوان یک جهان مشخص از فضا زمان است، در حالی که فضا زمان که خاص جهان مشخص است، درست مانند اینکه به ماه بگوییم ماه. مجموعه کامل از این فضا - زمان به عنوان multiverse جداگانه استفاده می شود. در اصل، کهکشان‌های unconnected دیگر ممکن است dimensionalities مختلف و توپولوژی فضا زمان، انواع مختلف ماده و انرژی را داشته باشند و قوانین متفاوت فیزیکی و ثابت‌های فیزیکی، هر چند در حال حاضر از جمله امکانات تفکرکردن را داشته باشند.

تعریف به عنوان واقعیت قابل مشاهده
 

همچنین ببینید : کهکشان قابل مشاهده و کیهانشناسی


با توجه به تعریف هنوز- بیشتر - محدود، عالم هر چیزی است که در داخل متصل به فضا- زمان ما است که می تواند فرصتی برای ارتباط برقرار کردن با ما و بالعکس اند.با توجه به نظریه عمومی نسبیت، برخی از مناطق فضا ممکن است هرگز با ما در تعامل نباشند حتی در طول عمر جهان، به علت سرعت محدود نور و گسترش مداوم فضا. به عنوان مثال، پیام‌های رادیویی که از زمین فرستاده می‌شود ممکن است هرگز به برخی از مناطق فضا نرسد، حتی اگرجهان برای همیشه زندگی کند، وفضا بتواند سریعتر از نور گسترش یابد[استهزا]. به وضوح روشن است تاکید بر اینکه کسانی که در مناطق دور از فضا وجود دارند و بخشی از واقعیت، تا آنجا که ما هستیم قرار گرفته اند؛ اما ما هرگز با آنها نمی توانیم ارتباط برقرار کنیم. منطقه فضایی که ما می توانیم در آن اثر گذاریم و تحت تاثیر قرار بگیریم به عنوان عالم قابل مشاهده استفاده می شود. صرفا سخن گفتن، راجع به جهان قابل مشاهده بستگی به مکان ناظردارد. با مسافرت، یک ناظر می تواند در تماس با منطقه بیشتری ازدرون فضا زمان نسبت به ناظری که هنوز ثابت باقی مانده است، به طوری که برای جهان قابل مشاهده از سابق بزرگ تر است برای او نسبت به دومی. با این وجود، حتی سریع‌ترین مسافرتی که ممکن است نمی تواند با همه فضای تداخل کند. به طور معمول، جهان قابل مشاهده است از دیدگاه ما معنای جهان قابل مشاهده را در کهکشان راه شیری میدانیم.

حجم، سن‌ها، محتویات، ساختار، و قوانین
 
 

مقاله اصلی : جهان قابل مشاهده، سن عالم، ساختار بزرگ مقیاس عالم، و فراوانی عناصر شیمیایی

کهکشان بسیار بزرگ و احتمالا در حجم نامحدوداست، ماده قابل مشاهده است در بیش از یک فضای حداقل 93 میلیارد سال نوری سرتاسر پخش شده است. برای مقایسه، قطر کهکشان معمولی تنها 30،000 سال نوری است و فاصله معمولی بین دو کهکشان همسایه تنها 3 میلیون سال نوری است. به عنوان مثال، ما در کهکشان راه شیری تقریبا قطر 100،000 سال نوری است، و نزدیکترین کهکشان خواهر ما، کهکشان آندرومدا، که تقریبا 2.5 میلیون سال نوری دور واقع شده است.

احتمالا بیش از 100 میلیارد (1011) کهکشان‌ها در جهان قابل مشاهده است. کهکشان‌های معمولی دارای دامنه ای از کوتوله با کمتر از ده میلیون (107) ستاره تا غول با یک تریلیون (1012) ستاره، همه در مدار مرکز کهکشان از جرم دارا میباشند. بنابراین، یک برآورد بسیار دشوار از این اعداد را پیشنهاد حدود یک sextillion (1021) ستاره قابل مشاهده در جهان وجود دارد، هر چند مطالعه در سال 2003 توسط ستاره شناسان دانشگاه ملی استرالیا منجر به رقم 70 sextillion (7 ایکس 1022)شد. اعتقاد بر این است که جهان بیشتر از انرژی تاریک و ماده تاریک تشکیل شده، که هر دو در حال حاضر برای درک ما ضعیف هستند.کمتر از 5 درصد ماده معمولی جهان، یک اغتشاش نسبتا کوچک می باشد. ماده قابل مشاهده به طور یکنواخت (homogeneously)، زمانی که در مسافت‌های طولانی تر از 300 میلیون سال نوری به طور متوسط در سراسر جهان گسترش یافته است با این حال، در طول و مقیاس‌های کوچکتر، ماده به شکل "توده"، یعنی، به خوشه ای سلسله مراتبی، بسیاری از اتم‌های منقبض شده را در میان ستارگان، اغلب ستاره در میان کهکشان ها، بیشتر کهکشان‌ها را در میان خوشه‌ها ، superclusters و در نهایت، سازه‌های بزرگ مقیاس مانند دیوار بزرگ کهکشان مشاهده شده است.

ماده قابل مشاهده در جهان نیز گسترش isotropically میباشد، به این معنی که هیچ جهت مشاهده متفاوت از هر جای دیگری به نظر می رسد؛ هر منطقه از آسمان که تقریبا همان مقدار است. جهان نیز در پرتو مایکروویو بسیار ایزوتروپیک که مربوط به طیف جسم سیاه تعادل حرارتی در حدود 2.725 درجه کلوین غرق است. فرضیه ای که جهان در مقیاس بزرگ همگن و ایزوتروپیک است به عنوان اصل کیهانی شناخته می‌شود، که با مشاهدات نجومی پشتیبانی می شود.

تراکم کلی کنونی جهان خیلی کم است، حدود 9.9 × 10-30 گرم در هر سانتیمتر مکعب است. این جرم و انرژی به نظر می رسد که از 73 ٪ انرژی تاریک ، 23 درصد سرد تاریک ماده و 4 درصد ماده معمولی تشکیل شده است. بنابراین چگالی اتم به اعتبار یکی از اتم هیدروژن تک برای هر چهار متر مکعب از حجم است. خواص انرژی تاریک و ماده تاریک تا حد زیادی در دست نیست. ماده تاریک مانند ماده معمولی سنگین شده است، و در نتیجهٔ کار، گسترش جهان به کندی، در مقابل، توسعه شتابدار انرژی تاریک است. جهان قدیمی و در حال تکامل است. برآورد دقیق‌ترین سن جهان 13.73 ± 0.12 میلیارد سال سن است، بر اساس مشاهدات از تشعشعات پس زمینهای مایکرویو کیهانی. بر اساس توافق (مبنی بر اندازه گیری مانند نیمه عمر رادیواکتیو) مستقل تخمین می زند، اگر چه آنها کمتر دقیق هستند، در محدوده 11-20 میلیارد سال به 13-15 میلیارد سال.جهان همان را در همه زمان‌ها در تاریخ دارا نبوده است، برای مثال، جمعیت نسبی از اختر نماها و کهکشان‌ها تغییر کرده و به نظر می رسد فضای خود را که گسترش داده است. این توسعه محاسبات برای این است چگونه دانشمندان بتوانند از محدوده زمین نور را از کهکشان30 میلیارد سال نوری مشاهده کنند، حتی اگر که نور برای تنها 13 میلیارد سال سفر کرده است؛ فضای بسیار میان آن دو گسترش یافته است. این توسعه سازگار بوده است با مشاهده نور از کهکشان‌های دوری که مادون قرمز دارند؛ فوتون‌ها در طول مسیربا طول موج‌های بلند وفرکانسهای پایین فراوانی گسیل شده اند.

آهنگ این گسترش فضایی شتاب است، بر اساس مطالعات جدید ابراختر نوع Ia و تایید شده توسط اطلاعات دیگر.بخش نسبی عناصر شیمیایی مختلف -- به خصوص سبک‌ترین اتم‌ها مانند هیدروژن، دوتریوم و هلیم – مشابه به نظر می رسد در سراسر جهان و در طول تاریخ قابل مشاهده است. به نظر می رسد که جهان ماده بیشتری نسبت به ضد ماده دارد، عدم تقارن احتمالا بتواند مشاهدات مرتبط به CP را نقض کند جهان بدون پرداخت هزینه الکتریکی خالص پدیدار شده است، و به همین دلیل به نظر می رسد جاذبه تعامل غالب در مقیاس کیهانی پدیدار می شود. جهان نیز به نظر می رسد که نه حرکت خالص و نه تکانه زاویه ای است.

عدم وجود هزینه خالص و تکانه از قوانین فیزیکی پذیرفته شده است (قانون گاوس و بدون انشعاب از فشار- انرژی-تکانه pseudotensor به ترتیب زیر)، در صورتیکه عالم محدود شده است. ذرات بنیادی که جهان از آنها ساخته شده است. شش لپتونها و شش کوارکها شامل بسیاری از مواد به عنوان مثال، پروتونها و نوترونها در هسته اتم‌ها هستند که ترکیب شدهٔ آنها کوارک را تشکیل می دهند و الکترون lepton که همه جا حاضر است. این ذرات از طریق تعامل بوزونهای تبادلگر نیرو نشان در ردیف وسط داده شده، هر یک مربوط به یک نوع خاص از تقارن سنج میباشد. بوزون هیگز ( که هنوز مشاهده نشده است) اعتقاد بر این است برای مشورت کردن، جرم در ذرات به آن هم مربوط است. گراویتون، بوزون سنج برای گرانش، نشان داده نشده است. جهان صیقلی از دستگاه مختصات چهار بعدی که متشکل از سه بعد فضایی و یک بعد زمانی (زمان)پدیدار شده است. به طور متوسط، فضا بسیار نزدیک به تخت مشاهده می‌شود (نزدیک به انحنای صفر)، به این معنی است که هندسه اقلیدسی به طور تجربی درست است، در بیشتر جهان دقت بالایی دارد. فضازمان همچنین که به سادگی از اتصال توپولوژی پدیدار شده است، دست کم در تاریخ قابل مشاهده جهان.

با این حال، مشاهدات حاضر نمی تواند محروم کند احتمالات این را که عالم بیشترین ابعاد و فضا زمان را دارد که بیشترین اتصال ضرب توپولوژی جهانی، در مقایسه با توپولوژی استوانه ای یا toroidal فضای دو بعدی را حذف نمیکند. جهان به نظر می رسد در طول زمان توسط همان قوانین فیزیکی و ثابت‌های فیزیکی اداره می شود. با توجه به غالب مدل استاندارد فیزیک، همه مواد از سه نسل از کوارکها و لپتونها تشکیل شده، که هر دو فرمیونها هستند. این ذرات بنیادی از طریق تعامل حداکثر سه اصل تعامل است : تعامل الکتروضعیف که شامل الکترومغناطیس و نیروی ضعیف هسته ای، نیروی قوی هسته ای شرح داده شده توسط کرومودینامیک کوانتومی و گرانش، که بهتر است در حال حاضر توسط نسبیت عام را توصیف کرد.نخست دو اثر متقابل می تواند توسط نظریه میدان کوانتومی renormalized شرح داده شود، و وساطت کنند توسط بوزونهای مقیاسی که مطابق با نوع خاصی از تقارن سنج تبادل می کنند.یک renormalized کوانتومی به دست نظریه میدان نسبیت عمومی نشده است، اگر چه اشکال مختلف نظریه رشته نگشته است.

تئوری نسبیت خاص بر این اعتقاد است که سراسر جهان را تصرف می‌کند، به شرطی که میزان طول فضا و زمان به اندازه کافی کوتاه باشد؛ در غیر این صورت، نظریه کلی تر از نسبیت عام باید کاربردی باشد. هیچ توضیحی برای ارزش‌های خاصی که ثابت‌های فیزیکی که در سراسر جهان ما پدیدار شدند، مانند ساعت ثابت پلانک و یا ثابت گرانشی. G چندین قوانین حفاظت شده، مانند حفاظت از بقای بار الکتریکی، تکانه، تکانه زاویه ای و انرژی شناسایی شده اند؛ در بسیاری از موارد، این قوانین را می توان به حفاظت از تقارن یا هویت‌های مرتبط با ریاضی دانست.

مدل‌های تاریخی

همچنین ببینید : اختر فیزیک و کیهانشناسی گاهشمار


بسیاری از مدل‌های کیهان (cosmologies) ومنشأ آن (cosmogonies) شده اند، بر اساس داده‌های آن زمان و تصورات از جهان در دسترس پیشنهاد می کنند. از لحاظ تاریخی ، cosmologies و cosmogonies در روایات از خدایان بر اساس بازیگری در شیوه‌های مختلف بودند. نظریه‌ها ی غیرشخصی از جهان، قوانین فیزیکی حاکم بر جهان برای اولین بار توسط یونانی‌ها و سرخ‌پوستان بودند ارائه شده است. در طول قرن‌ها، بهبود در مشاهدات نجومی و تئوری حرکت و گرانش همواره منجر به توصیف دقیق تر از جهان شد. دوران مدرن کیهان‌شناسی با آلبرت اینشتین 1915 نظریه عمومی نسبیت آغاز شد، که این امکان را به کمی پیش بینی منشا، تکامل، و نتیجه گیری از عالم به عنوان یک کل می دهد. مدرن‌ترین و دقیق تر، نظریه‌های کیهان‌شناسی بر اساس نسبیت عام پذیرفته شده، پیش بینی مهبانگ، اگر چه هنوز هم به دقت بیشتری از اندازه گیری‌های برای تعیین اینکه نظریه صحیح لازم است.

اسطوره آفرینش
 
 حساب سومری creatrix الهه

مقاله اصلی : افسانه آفرینش و خدای خالق

حساب سومری creatrix الهه Nammu، پیشرو آشوری الهه Tiamat؛ شاید اولین بازمانده‌های اسطوره آفرینش باشند. فرهنگ‌های بسیاری از داستان هایی که منشأ جهان را توصیف می کنند، درحالی که ممکن است تقریبا به انواع معمول گروه خواهد بود. در یک نوع از داستان، جهان از تخم مرغ درون جهان به دنیا آمده است؛ از جمله داستانهایی که شامل شعر حماسی Kalevala فنلاندی، داستان چینی‌ها از Pangu یا هند Brahmanda Purana میباشد. در داستان‌های مربوط به آفرینش توسط یک نهاد واحد نشأت می گیرد ناشی از تولید و یا چیزی را که توسط آن یا خودش میباشد، همانطور که در بودیسم تبتی مفهوم از Adi - بودا، یک یونانی باستانی گایا (مادر زمین)، الهه آزتک اسطوره Coatlicue، مصر باستان داستان Atum خدا، و یا پیدایش اسطوره آفرینش میباشد. در نوع دیگری از داستان، جهان از اتحاد خدایان نر و ماده آفریده شده است، همانطور که در داستان مائوری از Rangi و پاپا. در داستان دیگر، جهان است توسط مواد موجود از قبل، مثل جسد مرده خدا -- به عنوان از Tiamat در حماسه بابلی Enuma Elish یا از Ymir غول در اساطیر نورس -- و یا از مواد پر هرج و مرج، به عنوان در ایزاناگی و ایزانامی در اساطیر ژاپنی ایجاد شده است. در نوع دیگری از داستان، جهان به فرمان خدا، به عنوان مثال داستان Ptah در مصر باستان یا پیدایش اسطوره آفرینش به عنوان بخشی از اساطیر یهودی و مسیحی آفریده شده است. در داستان دیگر، جهان ومصالح از اصول اساسی مانند برهمن و Prakrti، یا یین و یانگ از تائو ناشی شده است.

مدل‌های فلسفی:

اطلاعات بیشتر : کیهان شناسی همچنین ببینید : فلسفه پیش سقراطی، فیزیک (ارسطو)، کیهان‌شناسی هندو، کیهان‌شناسی اسلامی، و زمان از قرن6 پیش از میلاد فلاسفه پیش سقراطی یونان اولین مدل‌های فلسفی شناخته شده از جهان را توسعه دادند.نخستین فیلسوفان یونانی مورد ملاحظه قرار دادند که ظواهر می توانند فریب دهند، و به دنبال درک واقعیت اساسی در پشت ظواهر رفتند. به طور خاص، آنها به توانایی ماده برای تغییر شکل اشاره کردند (به عنوان مثال، یخ به آب به بخار آب) و چند فیلسوف پیشنهاد کردند که تمام مواد به ظاهر مختلف جهان (چوب، فلز و غیره) همگی اشکال مختلف از مادهٔ واحدی هستند. (arche) اولین کار تالس بود که این، ماده آب نامیده شد. پس از او ،Anaximenes آن را هوا نامید، و ثابت کرد که باید وجود داشته باشد نیروهای جاذبه و دافعه ای که باعث می شوند archeها به اشکال مختلف متراکم و تفکیک شوند. Empedocles پیشنهاد کرد که چندین مواد اساسی برای توضیح تنوع جهان لازمند، و پیشنهاد کرد که هر چهار عنصر کلاسیک (زمین، هوا، آتش و آب) وجود دارند، هرچند در ترکیب‌های مختلف و اشکال. این نظریه چهار عنصر توسط بسیاری از فلاسفه پس از آن به تصویب رسید. برخی از فلاسفه قبل از Empedocles کمتر موادی را چیزهای برای arche حمایت کردند؛ هراکلیتوس استدلال برای logos، فیثاغورث معتقد بود که همه چیز از اعداد تشکیل شده بودند، در حالی که دانش آموز تالس '، Anaximander، پیشنهاد کرد که همه چیز از یک ماده بی نظم معروف به apeiron تشکیل شده بود، تقریبا متناظر با به مفهوم مدرن از کف کوانتومی بود. تغییرات مختلفی از نظریه apeiron، پیشنهاد شد که مهمترین آنها که از Anaxagoras که پیشنهاد کرد که ماده‌های مختلف در جهان را از apeiron به سرعت در حال چرخش، در حال حرکت توسط مجموعه اصل عقل (ذهن) تنظیم شده بودند. دیگر فلاسفه -- که مهمترین آنها Leucippus و Democritus -- پیشنهاد کردند که جهان از اتم در حال حرکت از طریق تفکیک فضای خالی، خلاء تشکیل شده بود؛ ارسطو مخالف این دیدگاه ("طبیعت abhors خلاء ") در این زمینه که مقاومت در برابر تراکم حرکت را افزایش می دهد؛ بنابراین، فضای خالی باید بدون مقاومت در برابر حرکت به امکان سرعت نامحدود، منجر شود. اگرچه هراکلیتوس استدلال برای تغییر ابدی کرده بود، شبه معاصر خود Parmenides ساخته شده بود از یک نظریه اساسی افراطی که تمام تغییر توهم که در واقع تا ابد تغییر ناپذیر و از طبیعت مجرد پیشنهاد شده بود.تفکیک Parmenides مشخص این واقعیت به عنوان το εν (یک).نظریه Parmenides 'غیر برای بسیاری از یونانیان غیر محتمل به نظر می رسید، اما دانش آموزان خود Zeno Elea از آنها را با چندین تناقض معروف به چالش کشیدند. ارسطو این تناقض را با توسعه مفهوم تسلسل بی نهایت قسمت، و استفاده از آن را با فضا و زمان حل و فصل کرد. فیلسوف Kanada هندی، بنیانگذار مدرسه Vaisheshika، توسعه تئوری ذره گرایی و پیشنهاد کرد که نور و گرما انواع مواد مشابه بودند.. در قرن 15میلادی، فیلسوف بودایی atomist فیلسوف Dignāga پیشنهاد اتم به اندازه نقطه از انرژی ، durationless ساخته شده را داد. . آنها را از وجود اساسی ماده انکار کرد و پیشنهاد کرد که از جنبش جرقه زود گذر از جریان انرژی بودند. تئوری finitism تمپورال توسط نظریه خلقت مشترک سه دین ابراهیمی : یهودیت، مسیحیت و اسلام الهام گرفته بود. فیلسوف مسیحی، جان Philoponus، استدلال‌های فلسفی گذشته در مقابل مفهوم نامحدود یونانی باستان را ارائه داد. استدلال Philoponus 'در برابر بی نهایت گذشته توسط فیلسوف مسلمان اولیه مورد استفاده قرار گرفت، آل - Kindi (Alkindus)؛ فیلسوف یهودی ، Saadia Gaon (Saadia بن یوسف)، و متکلم مسلمان، غزالی (Algazel). آنها دو استدلال منطقی

در برابر بی نهایت گذشته به کار، اول بودن استدلال "از عدم امکان وجود بینهایت عملی" ، که آمده است : " بینهایت واقعی نمی تواند وجود داشته باشد." "سیر قهقرایی زمانی نامتناهی از اتفاقات بی نهایت واقعی است." "سیر قهقرایی زمانی نامتناهی از وقایع نمی تواند وجود داشته باشد." آرگومان دوم، آرگومان "از عدم امکان تکمیل بینهایت عملی با افزودن پی در پی"، آمده است :

یک بینهایت واقعی نمی تواند با افزودن پی در پی به اتمام برسد." "

"سری زمانی از حوادث گذشته شده با افزایش پی در پی کامل شده است". "سری زمانی از وقایع گذشته، نمی تواند واقعیت نامحدود باشد ". هر دو استدلال‌های فلاسفه و متکلمان مسیحی بعد تصویب شدند، و آرگومان دوم به خصوص معروف تر شد بعد از آن توسط امانوئل کانت در رساله خود از تناقض دو قانون یا دو اصل اول مربوط به زمان به تصویب رسید.

فخر الدین رازی (1149-1209) از ایده مرکزیت زمین در جهان انتقاد کرد .در زمینه تفسیر خود آیه قرآن ، "همه ستایش‌ها متعلق به خدا، پروردگار جهانیان ،" او سوال مطرح است که آیا اصطلاح "جهان" در این آیه اشاره دارد به "جهان چند گانه در این جهان پست و یا کیهان، یا به بسیاری از کیهان‌های دیگر شناخته شده است. multiversفراتر از این. " او را رد کرده و ارسطو و مفاهیم او عقیدهٔ ارسطو و ابن سینا را که جهان تک گردان بود را به اطراف جهان مجرد، و در عوض استدلال می کنند که بیش از "هزار هزار جهان (آلفا alfi' awalim) فراتر از این دنیا چنین است که هر یکی از آن جهان بزرگتر و بیشتر می‌شود وجود دارد گسترده تر از این جهان و همچنین داشتن مانند آنچه در این جهان است. "

حل معادلات میدان انیشتین

 
 همچنین ببینید : انفجار بزرگ و سرنوشت نهایی جهان


فاصله بین کهکشان چرخان با گذشت زمان افزایش می یابد، اما فاصله میان ستاره‌ها در درون هر کهکشان تقریبا ثابت می ماند، به علت فعل و انفعالات گرانشی به همان اندازه می ماند. این انیمیشن بسته جهان فریدمن با صفر ثابت کیهانی را نشان میدهد مثل جهانی که نوسان می‌کند بین بیگ بنگ و بیگ کرانچ. انیمیشن نشان دادن انبساط جهان متریک در غیر دکارتی (غیر مربع) و یا سیستم‌های مختصات منحنی، قضیه فیثاغورث نگه می دارد تنها در مقیاس طول بینهایت کوچک و باید با افزودن تانسور متریک، که می تواند از جایی به جای دیگر و متفاوت باشد که توصیف هندسه مکانی در دستگاه مختصات خاص است. با این حال، با فرض اصل کیهانی که در جهان است همگن و ایزوتروپیک در همه جا، هر نقطه در فضا که مثل هر نقطه دیگر است، از این رو، تانسور متریک همان باید در همه جا باشد. که منجر به شکل تک برای تانسور متریک، به نام فریدمن - لومتر - متریک رابرتسون - واکر

که در آن (آر، تتا، فی) متناظر با مختصات کروی سیستم است. این متریک فقط دو پارامترهای نامشخص دارد: طول کلی آرکه در قیاس با می تواند متفاوت باشد، ویک شاخص انحنا است که می تواند تنها 0 ، 1 یا1 -، مربوط به هندسه مسطح اقلیدسی، و یا از خمیدگی فضای مثبت و یا منفی باشد. در کیهان‌شناسی، حل برای تاریخ جهان است که محاسبه آر را انجام می دهد و به عنوان یک تابع از زمان انجام داده، با توجه به ک و ارزش ثابت کیهانیΛ است که پارامتر (کوچک) در معادلات میدان اینشتین است. معادله توصیف چگونگی آر متغیر با زمان است به عنوان معادله فریدمن شناخته می‌شود، پس از مخترع آن، الکساندر فریدمن. راه حل برای آر (تی) به ک وΛ بستگی دارد، اما برخی از ویژگی‌های کیفی چنین راه حل‌های عمومی دارند . اول و مهمتر از همه، طول آر از مقیاس جهان می تواند ثابت باقی می ماند تنها در صورتی که جهان به طور کامل ایزوتروپیک باشد که کاملا با انحنای مثبت (ک = 1) است و یک مقدار دقیق چگالی در همه جا دارد و به عنوان اولین بار توسط آلبرت انیشتین مورد ملاحظه قرار گرفت. با این حال، با توجه به نسبیت عام این تعادل ناپایدار است ودرجهان شناخته شده آر در مقیاس کوچکتر، باید تغییر کند ،. هنگامی که تغییرات آر، تمام فواصل فضایی در تغییر جهان پشت سر هم می شود؛ گسترش کلی یا انقباض فضا به خودی خود وجود دارد. این محاسبات برای رصد کهکشان که به پرواز مجزا را پدیدار کرده است؛ فضای بین آنها را کشش می دهد.

کشش فضا همچنین در تناقض مخاسبات آشکار است که دو کهکشان را می توان 40 میلیارد سال نوری از هم جدا حساب کرد، هر چند آنها از همان نقطه 13.7 میلیارد سال پیش آغاز شده و هرگز سریع تر از سرعت نورحرکت نکرده است. دوم، تمام راه حل‌ها نشان می دهد که امواج گرانشی در گذشته، زمانی که آر به صفر میل می‌کند و ماده و انرژی باچگالی بی نهایت وجود داشت. این ممکن است به نظر رسد که نتیجه گیری از آن نامشخص است در فرض سوال برانگیز ازهمگنی کامل و همگرایی (بر اساس اصل کیهانی) و تنها تعامل گرانشی وجود دارد. با این حال، قضایای تکینگی پنروز - هاوکینگ نشان می دهد که تکینگی باید برای شرایط بسیار کلی وجود داشته باشد. از این رو، با توجه به معادلات میدان انیشتین، آر به سرعت در حال رشد است ازیک عکس داغ، حالت تراکم که وجود دارد بلافاصله پس از این نقطه تکین (زمانی که آر کوچک است، و مقدارمحدودی)؛ این است که ذات و ماهیت، مدل انفجار بزرگ جهان. تصور غلط رایج این است که مدل انفجار بزرگ پیش بینی می کندکه ماده و انرژی منفجر شده از یک نقطه در فضا و زمان؛ که غلط است.ترجیحا، فضای خود را در انفجار بزرگ ایجاد کرده بوده ودر سراسر با مقدار ثابت انرژی و ماده بطور یکنواخت توزیع شده است؛ به عنوان فضا گسترش می یابد ، (به عنوان مثال، آر (تی) را افزایش می دهد)، چگالی ماده و انرژی کاهش می یابد. فاصله هیچ مرز -- تجربی که مطمئن تر از هر مشاهدات خارجی است. با این حال، این مفهوم را میرسانند که فضا نامحدود است... (ترجمه آلمانی اصلی)


برنهارد ریمان هابیلیتی آبزرویشن 1854 سوم، شاخص تعیین انحنای ک نشانه ای از انحنای متوسط فضازمان به طور متوسط بیش از مقیاسهای طول بیش از یک میلیارد سال نوری است. اگرک = 1، انحنا مثبت است و جهان دارای حجم محدوداست. چنین کیهان هایی اغلب به عنوان کره سه بعدی تعبیه شده در فضای چهار بعدی مجسم می شوند. برعکس، اگر ک صفر یا منفی شود، جهان ممکن است حجم نامحدود داشته باشد، بسته به توپولوژی کلی آن. این ممکن است ضد شهودی جهان به نظر رسد که بی نهایت و چگالی بی نهایت می تواند در یک لحظه تنها دریک انفجار بزرگ ایجاد شده باشد که آر = 0 است، اما دقیقا همان است که پیش بینی شده در ریاضی که آیا ک 1 برابر نیست. برای مقایسه، هواپیما که انحنای آن بی نهایت صفر است، اما فضای بی نهایت، در حالی که سیلندر بی نهایت محدود است در یک جهت و چنبره محدود در هر دو است . جهان می تواند مانند یک کهکشان معمولی با شرایط مرزی تناوبی رفتار کند، همانطور که در " در اطراف، بپیچید " بازی‌های ویدئویی مانند سیارکها؛ مسافرتی عبور بیرونی "مرز" از فضای بیرون رفتن را فورا در نقطه دیگر در مرز ظهور حرکت به سمت درون. مدل غالب از منشأ و گسترش فضازمان و شامل همه آن. سرنوشت نهایی جهان هنوز شناخته شده نیست، زیرا بستگی به شدت در شاخص انحنا ک و ثابت کیهانیλ. اگر جهان به اندازه کافی چگال، کلوین برابر است با +1، باشد بدین معنی است که به طور متوسط انحنا مثبت است ودر جهان و در نهایت فرو می ریزد، جهان جدید احتمالا با شروع دریک پرش بزرگ ایجاد می شود. برعکس، اگر، ک برابر با 0 یا -1 باشد جهان ناقص و متراکم است و جهان برای همیشه گسترش خواهدیافت، به کندی خنک شدن و در نهایت تبدیل شدن به نامهربانی برای تمام عمر، به عنوان ستاره مرگ و همه ماده به سیاه چاله‌ها (یخ بزرگ و مرگ حرارتی جهان). همانطور که در بالا ذکر شد، داده‌های اخیر نشان می دهد که گسترش جهان در حال کاهش است به عنوان یک اصل انتظار نمی رود اما شتاب: و اگر این طور نامحدود ادامه دهد، جهان در نهایت به خودی خود تبدیل به(تبدیل بزرگ) می شود. از راه آزمایش جهان به تراکم کلی بسیار نزدیک است که بین مقدار بحرانی و گسترش ابدی است؛ دقت بیشتری در مشاهدات نجومی برای حل سوال مورد نیاز است.


مقاله اصلی : انفجار بزرگ، گاهشمار مهبانگ، هسته، و لاندا - مدل قلم سبز غالب بیگ بنگ الگوی حساب برای بسیاری از مشاهدات تجربی که در بالا توضیح داده شد است، مانند ارتباط از راه دور و انتقال به کهکشان‌های سرخ، جهان نسبت هیدروژن : اتم هلیم، و همه جا حاضر، دارای خواص فیزیکی مشابه تابش پس زمینه مایکروویواست . همانطور که در بالا ذکر شد، انتقال به مادون قرمز ناشی از گسترش متریک فضا به عنوان فضایی، خود را گسترش داد، طول موج فوتون معلق در فضارا نیز افزایش می دهد، کاهش انرژی است. دیگر فوتون عازم شده، از این رو توسعه آن بیشتر دستخوش، فوتون‌های قرمز قدیمی تر از کهکشان‌های دورتر هستند و بیشتر منتقل می شوند. تعیین ارتباط از راه دور و انتقال به مادون قرمز مسئله مهم در کیهان‌شناسی تجربی فیزیکی است.


واکنش‌های هسته ای مسئول فراوانی نسبی هسته اتمی نور مشاهده شده در سراسر جهان هستند. دیگر مشاهدات تجربی را می توان با ترکیب دو گسترش فضای کلی با فیزیک هسته ای و اتمی توضیح داد همچنانکه جهان گسترش می یابد، چگالی انرژی تابش الکترومغناطیسی هر چه سریع تر نسبت به آن ماده کاهش می یابد، بعد از اینکه انرژی یک فوتون کاهش می یابد با طول موج آن است. بنابراین، اگر چه چگالی انرژی جهان در حال حاضر توسط ماده تحت سلطه است، آن یک بار با تابش تحت سلطه قرار گرفته بود؛ شاعرانه حرف زدن، همه نور بود. همچنانکه جهان گسترش می یابد، چگالی انرژی آن کاهش می یابد و آن را سردترمی کند؛ و هنگامیکه این کار را انجام می دهد، ذرات بنیادی ماده می تواند استابلی را درون هر ترکیب همیشه بزرگتر شریک شود. بنابراین، در بخشی از اوایل مبدا ماده تحت سلطه، پروتون و نوترون پایدار تشکیل شده، که پس از آن به هسته‌های اتمی پیوند خورده است. در این مرحله، ماده در جهان عمدتا داغ بود و، چگال پلاسمای الکترون‌های منفی، نوترینوها خنثی و هسته مثبت است. واکنش‌های هسته ای در میان هسته رهبری وفور هسته سبکتر را دارند، به ویژه هیدروژن، دوتریوم و هلیم. در نهایت، الکترون‌ها و هسته اتم‌های پایدار ترکیب شده اند، که شفاف‌ترین طول موج تابش، در این نقطه، تابش از ماده، فرم در همه جا حاضر، پس زمینه ایزوتروپی اشعه میکروموجی امروزه مشاهده می شود.دیگر مشاهدات توسط فیزیک شناخته شده پاسخی قطعی نمی دهند. با توجه به نظریه متداول، عدم تعادل جزئی از ماده بر ضد ماده در حال حاضر در خلقت جهان بود، یا اندکی پس از آن توسعه یافته، احتمالا به علت نقض سی پی است که توسط فیزیکدانان ذرات مشاهده شده است. اگر چه ماده و ضد ماده بیشترین نابودی را با یکدیگر انجام می دهند، تولید فوتونها، باقیمانده کمی از ماده زنده است، دادن در حال حاضر ماده تحت سلطه جهان را می دهد. چند خط از شواهد نیز نشان می دهند که تورم کیهانی سریع از جهان خیلی زود در تاریخ آن رخ داده است (حدود 10-35 ثانیه بعد از آفرینش آن). مشاهدات اخیر همچنین نشان می دهد که ثابت کیهانی (Λ) صفر نیست و خالص جرم و انرژی محتوای جهان تحت سلطه است توسط انرژی تاریک و ماده تاریک است که علمی توصیف نشده اند. آنها در اثرات گرانشی خود متفاوت هستند. ماده تاریک مانند ماده معمولی سنگین می‌کند، و به این ترتیب گسترش جهان افت می‌کند؛ در مقابل، انرژی تاریک برای تسریع گسترش جهان در خدمت است.

چندجهانه

 

مقاله اصلی :، چندجهانه فرضیه زیادی جهان، نظریه حباب جهان، و داستان جهان موازی

 
شمای شش جهان

توصیف از چندجهانه هفت کیهان‌های "حباب" که فضازمان جداگانه هستند، هر یک با قوانین متفاوت فیزیکی، ثابت‌های فیزیکی، و شاید حتی شماره‌های مختلف از ابعاد یا توپولوژی. بعضی از تئوری‌های سوداگرانه پیشنهاد کردند که این جهان است، اما یکی از مجموعه ای از کیهان‌های قطع شده بود، در مجموع به عنوان چندجهانه مشخص شده است، تغییر مفهومی است که شامل همه چیز جهان است. با این تعریف، هیچ راهی ممکن نیست برای هر چیزی در یک کهکشان آن را تحت تأثیر دیگری قرار دهد و اگر دو "کیهان " بتوانند بر یک دیگر تاثیر گذارند، آنها بخشی از یک جهان منفرد می باشند. بنابراین، اگر چه برخی از شخصیت‌های افسانه ای بین "کیهان های" موازی افسانه ای سفر کنند، این است که اگر بخواهیم صحبت کنیم، از رسم نادرست از مدت جهان کیهان‌های قطع شده به عنوان جسمی فیزیکی تصور می‌شود، به این معنی که هر کدام باید فضای خود و زمان خود را داشته باشد، خود ماده و انرژی آن، و آن گونه که خود تغییر قوانین فیزیکی -- که همچنین چالش هایی در تعریف کیهان‌های همسو به طور همزمان وجود ندارد ( از آنجایی که آنها زمان خود را دارند) و یا درخطوط هندسی موازی (چون هیچ رابطه قابل تفسیری را میان مواضع فضایی از کیهان‌های مختلف وجود ندارد.

چنین کیهان‌های قطع شدهٔ فیزیکی باید برجسته تر از مفهوم متافیزیکی از هواپیماهای جایگزین آگاهی، که مکان فیزیکی تصور نمی شود و از طریق جریان اطلاعات متصل نیستند. مفهوم مولتیورز ازکیهان‌های قطع شده بسیار قدیمی است . برای مثال : اسقف اتین تمپیر از پاریس در 1277 حکم داد که خدا می تواند کیهان‌های بسیاری را ایجاد کند او این شایستگی را دید مناسب، سوالی است که به شدت مورد بحث توسط اهل علم فرانسه بود. دو حواس علمی است که در آن چندین کیهان مورد بحث قرار می گیرد. اول، جدایی فضازمان ممکن است وجود داشته باشد، احتمالا، تمام فرم‌های از ماده و انرژی را به یک جهان محدود و می تواند " تونل" بین آنها باشد. نمونه ای از چنین نظریه مدل تورم هرج و مرج از عالم اولیه است. دوم، با توجه به فرضیه چند جهان، جهان با اندازه گیری کوانتومی هر زاده موازی است؛ جهان "چنگال" را به نسخه‌های موازی که هر کدام مربوط به یکی از پیامدهای مختلف اندازه گیری کوانتومی می کنند. با این حال، هر دو حواس از اصطلاح " مولتیورز " سوداگرانه هستند و ممکن است غیرعلمی در نظر گرفته شوند؛ هیچ آزمون آزمایشی شناخته شده در یک جهان نمی تواند وجود یا خواص دیگر عالم غیر تعامل را فاش کند.

 منابع و مآخذ:
 

1. ^ Linde, Andrei; Vanchurin, Vitaly (December 8, 2009). How many universes are in the multiverse?. pp. 12. http://arxiv.org/abs/0910.1589v2. 2. ^ Chang, Kenneth (2008-03-09). "Gauging Age of Universe Becomes More Precise". New York Times. http://www.nytimes.com/2008/03/09/science/space/09cosmos.html. Retrieved 2008-09-24. 3. ^ Lineweaver, Charles; Tamara M. Davis (2005). "Misconceptions about the Big Bang". Scientific American. http://www.sciam.com/article.cfm?id=misconceptions-about-the-2005-03&page=5. Retrieved 2008-11-06. 4. ^ The Compact Edition of the Oxford English Dictionary, volume II, Oxford: Oxford University Press, 1971, p.3518. 5. ^ a b Lewis and Short, A Latin Dictionary, Oxford University Press, ISBN 0-19-864201-6, pp. 1933, 1977–1978. 6. ^ Liddell and Scott, A Greek-English Lexicon, Oxford University Press, ISBN 0-19-864214-8, p.1392. 7. ^ Liddell and Scott, pp.1345–1346. 8. ^ Yonge, Charles Duke (1870). An English-Greek lexicon. New York: American Bok Company. pp. 567. 9. ^ Liddell and Scott, pp.985, 1964. 10. ^ Lewis and Short, pp. 1881–1882, 1175, 1189–1190. 11. ^ OED, pp. 909, 569, 3821–3822, 1900. 12. ^ Feynman RP, Hibbs AR (1965). Quantum Physics and Path Integrals. New York: McGraw–Hill. ISBN 0-07-020650-3. Zinn Justin J (2004). Path Integrals in Quantum Mechanics. Oxford University Press. ISBN 0-19-856674-3. OCLC 212409192. 13. ^ a b Ellis, George F.R.; U. Kirchner, W.R. Stoeger (2004). "Multiverses and physical cosmology" (subscription required). Monthly Notices of the Royal Astronomical Society 347: 921–936. doi:10.1111/j.1365-2966.2004.07261.x. http://arxiv.org/abs/astro-ph/0305292. Retrieved 2007-01-09. 14. ^ Lineweaver, Charles; Tamara M. Davis (2005). "Misconceptions about the Big Bang". Scientific American. http://www.sciam.com/article.cfm?articleID=0009F0CA-C523-1213-852383414B7F0147&pageNumber=5. Retrieved 2007-03-05. 15. ^ Rindler (1977), p.196. 16. ^ Christian, Eric; Samar, Safi-Harb. "How large is the Milky Way?". http://imagine.gsfc.nasa.gov/docs/ask_astro/answers/980317b.html. Retrieved 2007-11-28. 17. ^ I. Ribas, C. Jordi, F. Vilardell, E.L. Fitzpatrick, R.W. Hilditch, F. Edward (2005). "First Determination of the Distance and Fundamental Properties of an Eclipsing Binary in the Andromeda Galaxy". Astrophysical Journal 635: L37–L40. doi:10.1086/499161. http://adsabs.harvard.edu/abs/2005ApJ...635L..37R. McConnachie, A. W.; Irwin, M. J.; Ferguson, A. M. N.; Ibata, R. A.; Lewis, G. F.; Tanvir, N. (2005). "Distances and metallicities for 17 Local Group galaxies". Monthly Notices of the Royal Astronomical Society 356 (4): 979–997. doi:10.1111/j.1365-2966.2004.08514.x. http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-bib_query?bibcode=2005MNRAS.356..979M. 18. ^ Mackie, Glen (February 1, 2002). "To see the Universe in a Grain of Taranaki Sand". Swinburne University. http://astronomy.swin.edu.au/~gmackie/billions.html. Retrieved 2006-12-20. 19. ^ "Unveiling the Secret of a Virgo Dwarf Galaxy". ESO. 2000-05-03. http://www.eso.org/outreach/press-rel/pr-2000/pr-12-00.html. Retrieved 2007-01-03. 20. ^ "Hubble's Largest Galaxy Portrait Offers a New High-Definition View". NASA. 2006-02-28. http://www.nasa.gov/mission_pages/hubble/science/hst_spiral_m10.html. Retrieved 2007-01-03. 21. ^ "Star Count: ANU Astronomer makes best yet". 2003-07-17. http://info.anu.edu.au/ovc/media/Media_Releases/2003/030717StarCount. Retrieved 2010-02-19. 22. ^ N. Mandolesi, P. Calzolari, S. Cortiglioni, F. Delpino, G. Sironi (1986). "Large-scale homogeneity of the Universe measured by the microwave background". Letters to Nature 319: 751–753. doi:10.1038/319751a0. 23. ^ Hinshaw, Gary (November 29, 2006). "New Three Year Results on the Oldest Light in the Universe". NASA WMAP. http://map.gsfc.nasa.gov/m_mm.html. Retrieved 2006-08-10. 24. ^ Hinshaw, Gary (December 15, 2005). "Tests of the Big Bang: The CMB". NASA WMAP. http://map.gsfc.nasa.gov/m_uni/uni_101bbtest3.html. Retrieved 2007-01-09. 25. ^ Rindler (1977), p. 202. 26. ^ Hinshaw, Gary (February 10, 2006). "What is the Universe Made Of?". NASA WMAP. http://map.gsfc.nasa.gov/m_uni/uni_101matter.html. Retrieved 2007-01-04. 27. ^ "Five-Year Wilkinson Microwave Anisotropy Probe (WMAP) Observations: Data Processing, Sky Maps, and Basic Results" (PDF). nasa.gov. http://lambda.gsfc.nasa.gov/product/map/dr3/pub_papers/fiveyear/basic_results/wmap5basic.pdf. Retrieved 2008-03-06. 28. ^ Britt RR (2003-01-03). "Age of Universe Revised, Again". space.com. http://www.space.com/scienceastronomy/age_universe_030103.html. Retrieved 2007-01-08. 29. ^ Wright EL (2005). "Age of the Universe". UCLA. http://www.astro.ucla.edu/~wright/age.html. Retrieved 2007-01-08. Krauss LM, Chaboyer B (3 January 2003). "Age Estimates of Globular Clusters in the Milky Way: Constraints on Cosmology". Science (American Association for the Advancement of Science) 299 (5603): 65–69. doi:10.1126/science.1075631. PMID 12511641. http://www.sciencemag.org/cgi/content/abstract/299/5603/65?ijkey=3D7y0Qonz=GO7ig.&keytype=3Dref&siteid=3Dsci. Retrieved 2007-01-08. 30. ^ Wright, Edward L. (September 12, 2004). "Big Bang Nucleosynthesis". UCLA. http://www.astro.ucla.edu/~wright/BBNS.html. Retrieved 2007-01-05. M. Harwit, M. Spaans (2003). "Chemical Composition of the Early Universe". The Astrophysical Journal 589 (1): 53–57. doi:10.1086/374415. http://adsabs.harvard.edu/abs/2003ApJ...589...53H. C. Kobulnicky, E. D. Skillman (1997). "Chemical Composition of the Early Universe". Bulletin of the American Astronomical Society 29: 1329. http://adsabs.harvard.edu/abs/1997AAS...191.7603K. 31. ^ "Antimatter". Particle Physics and Astronomy Research Council. October 28, 2003. http://www.pparc.ac.uk/ps/bbs/bbs_antimatter.asp. Retrieved 2006-08-10. 32. ^ Landau and Lifshitz (1975), p.361. 33. ^ WMAP Mission: Results – Age of the Universe 34. ^ Luminet, Jean-Pierre; Boudewijn F. Roukema (1999). "Topology of the Universe: Theory and Observations". Proceedings of Cosmology School held at Cargese, Corsica, August 1998. http://arxiv.org/abs/astro-ph/9901364. Retrieved 2007-01-05. Luminet, Jean-Pierre; J. Weeks, A. Riazuelo, R. Lehoucq, J.-P. Uzan (2003). "Dodecahedral space topology as an explanation for weak wide-angle temperature correlations in the cosmic microwave background" (subscription required). Nature 425: 593. doi:10.1038/nature01944. http://arxiv.org/abs/astro-ph/0310253. Retrieved 2007-01-09. 35. ^ Strobel, Nick (May 23, 2001). "The Composition of Stars". Astronomy Notes. http://www.astronomynotes.com/starprop/s7.htm. Retrieved 2007-01-04. "Have physical constants changed with time?". Astrophysics (Astronomy Frequently Asked Questions). http://www.faqs.org/faqs/astronomy/faq/part4/section-4.html. Retrieved 2007-01-04. 36. ^ Will Durant, Our Oriental Heritage: "Two systems of Hindu thought propound physical theories suggestively similar to those of Greece. Kanada, founder of the Vaisheshika philosophy, held that the world was composed of atoms as many in kind as the various elements. The Jains more nearly approximated to Democritus by teaching that all atoms were of the same kind, producing different effects by diverse modes of combinations. Kanada believed light and heat to be varieties of the same substance; Udayana taught that all heat comes from the sun; and Vachaspati, like Newton, interpreted light as composed of minute particles emitted by substances and striking the eye." 37. ^ F. Th. Stcherbatsky (1930, 1962), Buddhist Logic, Volume 1, p.19, Dover, New York: "The Buddhists denied the existence of substantial matter altogether. Movement consists for them of moments, it is a staccato movement, momentary flashes of a stream of energy... "Everything is evanescent“,... says the Buddhist, because there is no stuff... Both systems [Sānkhya, and later Indian Buddhism] share in common a tendency to push the analysis of Existence up to its minutest, last elements which are imagined as absolute qualities, or things possessing only one unique quality. They are called “qualities” (guna-dharma) in both systems in the sense of absolute qualities, a kind of atomic, or intra-atomic, energies of which the empirical things are composed. Both systems, therefore, agree in denying the objective reality of the categories of Substance and Quality,... and of the relation of Inference uniting them. There is in Sānkhya philosophy no separate existence of qualities. What we call quality is but a particular manifestation of a subtle entity. To every new unit of quality corresponds a subtle quantum of matter which is called guna “quality”, but represents a subtle substantive entity. The same applies to early Buddhism where all qualities are substantive... or, more precisely, dynamic entities, although they are also called dharmas ('qualities')." 38. ^ a b c Craig, William Lane (June 1979). "Whitrow and Popper on the Impossibility of an Infinite Past". The British Journal for the Philosophy of Science 30 (2): 165–170 [165–6]. doi:10.1093/bjps/30.2.165. 39. ^ Adi Setia (2004), "Fakhr Al-Din Al-Razi on Physics and the Nature of the Physical World: A Preliminary Survey", Islam & Science 2, http://findarticles.com/p/articles/mi_m0QYQ/is_2_2/ai_n9532826/, retrieved 2010-03-02 40. ^ Muammer İskenderoğlu (2002), Fakhr al-Dīn al-Rāzī and Thomas Aquinas on the question of the eternity of the world, Brill Publishers, p. 79, ISBN 90-04-12480-2 41. ^ John Cooper (1998), "al-Razi, Fakhr al-Din (1149-1209)", Routledge Encyclopedia of Philosophy (Routledge), http://www.muslimphilosophy.com/ip/rep/H044.htm, retrieved 2010-03-07 42. ^ Boyer, C. A History of Mathematics. Wiley, p. 54. 43. ^ Otto E. Neugebauer (1945). "The History of Ancient Astronomy Problems and Methods", Journal of Near Eastern Studies 4 (1), p. 1–38. "the Chaldaean Seleucus from Seleucia" 44. ^ George Sarton (1955). "Chaldaean Astronomy of the Last Three Centuries B. C.", Journal of the American Oriental Society 75 (3), pp. 166–173 [169]: "the heliocentrical astronomy invented by Aristarchos of Samos and still defended a century later by Seleucos the Babylonian" 45. ^ William P. D. Wightman (1951, 1953), The Growth of Scientific Ideas, Yale University Press p.38, where Wightman calls him Seleukos the Chaldean. 46. ^ Lucio Russo, Flussi e riflussi, Feltrinelli, Milano, 2003, ISBN 88-07-10349-4. 47. ^ Bartel Leendert van der Waerden (1987), "The Heliocentric System in Greek, Persian and Hindu Astronomy", Annals of the New York Academy of Sciences 500 (1): 525–545 [527] 48. ^ Bartel Leendert van der Waerden (1987), "The Heliocentric System in Greek, Persian and Hindu Astronomy", Annals of the New York Academy of Sciences 500 (1): 525–545 [527–9] 49. ^ Bartel Leendert van der Waerden (1987). "The Heliocentric System in Greek, Persian and Hindu Astronomy", Annals of the New York Academy of Sciences 500 (1): 525–545 [529–34] 50. ^ Bartel Leendert van der Waerden (1987). "The Heliocentric System in Greek, Persian and Hindu Astronomy", Annals of the New York Academy of Sciences 500 (1): 525–545 [534–7] 51. ^ Nasr, Seyyed H. (1st edition in 1964, 2nd edition in 1993). An Introduction to Islamic Cosmological Doctrines (2nd ed.). 1st edition by Harvard University Press, 2nd edition by State University of New York Press. pp. 135–6. ISBN 0-7914-1515-5. 52. ^ Misner, Thorne and Wheeler (1973), p. 754. 53. ^ Ragep, F. Jamil (2001a). "Tusi and Copernicus: The Earth's Motion in Context". Science in Context (Cambridge University Press) 14 (1–2): 145–63. 54. ^ Ragep, F. Jamil (2001b). "Freeing Astronomy from Philosophy: An Aspect of Islamic Influence on Science". Osiris, 2nd Series 16 (Science in Theistic Contexts: Cognitive Dimensions): 49–64 & 66–71. 55. ^ a b c d Misner, Thorne, and Wheeler (1973), p.755. 56. ^ Misner, Thorne, and Wheeler (1973), p. 756. 57. ^ de Cheseaux JPL (1744). Traité de la Comète. Lausanne. pp. 223ff.. Reprinted as Appendix II in Dickson FP (1969). The Bowl of Night: The Physical Universe and Scientific Thought. Cambridge, MA: M.I.T. Press. ISBN 978-0-262-54003-2. 58. ^ Olbers HWM (1826). "Unknown title". Bode's Jahrbuch 111.. Reprinted as Appendix I in Dickson FP (1969). The Bowl of Night: The Physical Universe and Scientific Thought. Cambridge, MA: M.I.T. Press. ISBN 978-0-262-54003-2. 59. ^ Jeans, J. H. (1902) Philosophical Transactions Royal Society of London, Series A, 199, 1. 60. ^ Rindler, p. 196; Misner, Thorne, and Wheeler (1973), p. 757. 61. ^ Misner, Thorne and Wheeler, p.756. 62. ^ a b Einstein, A (1917). "Kosmologische Betrachtungen zur allgemeinen Relativitätstheorie". Preussische Akademie der Wissenschaften, Sitzungsberichte 1917 (part 1): 142–152. 63. ^ Rindler (1977), pp. 226–229. 64. ^ Landau and Lifshitz (1975), pp. 358–359. 65. ^ Einstein, A (1931). "Zum kosmologischen Problem der allgemeinen Relativitätstheorie". Sitzungsberichte der Preussischen Akademie der Wissenschaften, Physikalisch-mathematische Klasse 1931: 235–237. Einstein A., de Sitter W. (1932). "On the relation between the expansion and the mean density of the universe". Proceedings of the National Academy of Sciences 18 (3): 213–214. doi:10.1073/pnas.18.3.213. PMID 16587663. 66. ^ Hubble Telescope news release 67. ^ BBC News story: Evidence that dark energy is the cosmological constant 68. ^ Zel'dovich YB (1967). "Cosmological constant and elementary particles". Zh. Eksp. & Teor. Fiz. Pis'ma 6: 883–884. English translation in Sov. Phys. — JTEP Lett., 6, pp. 316–317 (1967). 69. ^ Friedmann A. (1922). "Über die Krümmung des Raumes". Zeitschrift für Physik 10: 377–386. doi:10.1007/BF01332580. 70. ^ Munitz MK (1959). "One Universe or Many?". Journal of the History of Ideas 12 (2): 231–255. doi:10.2307/2707516. http://links.jstor.org/sici?sici=0022-5037(195104)12%3A2%3C231%3AOUOM%3E2.0.CO%3B2-F. 71. ^ Misner, Thorne and Wheeler (1973), p.753. 72. ^ Linde A. (1986). "Eternal chaotic inflation". Mod. Phys. Lett. A1: 81. Linde A. (1986). "Eternally existing self-reproducing chaotic inflationary universe". Phys. Lett. B175: 395–400.


منبع ترجمه شده: http://en.wikipedia.org/wiki/Universe

 

تیتر صفحه   با یک کلیک به همینجا به صفحه اول بر میگردید* * * * * * *با لا برویدبالا بروید

 

بانک موضوعی وبگاه " روشنایی " :
مطالب خود را از طریق ایمیل    sarajadib@gmail.com  بما بفرستید
+ نوشته شده در  ۱۳۹۰/۰۶/۱۲ساعت 14:26  توسط مسئول بخش | 
 
صفحه نخست
پست الکترونیک
آرشیف
عناوین مطالب وبگاه
= =
درباره وبگاه روشنایی

پیوندهای روزانه
نوشته های « سراج اديب »
رویداد تاریخی جهان
تاریخ مختصر پاکستان
تاریخ مختصر ازبکستان
تاریخ مختصر ترکمنستان
تاریخ مختصر چین
تاریخ مختصر ایران
تاریخ مختصر  تاجیکستان
ولایات افغانستان در یک نگاه 2
ولایات افغانستان در یک نگاه 1
افغانستان دریک نگاه
سیارهء بنام " زمین "
آرشیف پیوندهای روزانه
نوشته های پیشین
۱۴۰۴/۰۴/۱ - ۱۴۰۴/۰۴/۳۱
۱۴۰۴/۰۲/۱ - ۱۴۰۴/۰۲/۳۱
۱۴۰۴/۰۱/۱ - ۱۴۰۴/۰۱/۳۱
۱۴۰۳/۱۲/۱ - ۱۴۰۳/۱۲/۳۰
۱۴۰۳/۱۱/۱ - ۱۴۰۳/۱۱/۳۰
۱۴۰۲/۰۶/۱ - ۱۴۰۲/۰۶/۳۱
۱۴۰۱/۱۲/۱ - ۱۴۰۱/۱۲/۲۹
۱۴۰۰/۱۰/۱ - ۱۴۰۰/۱۰/۳۰
۱۴۰۰/۰۹/۱ - ۱۴۰۰/۰۹/۳۰
۱۴۰۰/۰۸/۱ - ۱۴۰۰/۰۸/۳۰
۱۴۰۰/۰۵/۱ - ۱۴۰۰/۰۵/۳۱
۱۴۰۰/۰۴/۱ - ۱۴۰۰/۰۴/۳۱
۱۴۰۰/۰۳/۱ - ۱۴۰۰/۰۳/۳۱
۱۳۹۹/۱۲/۱ - ۱۳۹۹/۱۲/۳۰
۱۳۹۹/۰۸/۱ - ۱۳۹۹/۰۸/۳۰
۱۳۹۹/۰۵/۱ - ۱۳۹۹/۰۵/۳۱
۱۳۹۹/۰۲/۱ - ۱۳۹۹/۰۲/۳۱
۱۳۹۹/۰۱/۱ - ۱۳۹۹/۰۱/۳۱
۱۳۹۸/۱۲/۱ - ۱۳۹۸/۱۲/۲۹
۱۳۹۷/۱۲/۱ - ۱۳۹۷/۱۲/۲۹
۱۳۹۷/۰۹/۱ - ۱۳۹۷/۰۹/۳۰
۱۳۹۷/۰۸/۱ - ۱۳۹۷/۰۸/۳۰
۱۳۹۷/۰۲/۱ - ۱۳۹۷/۰۲/۳۱
۱۳۹۶/۰۷/۱ - ۱۳۹۶/۰۷/۳۰
۱۳۹۵/۰۲/۱ - ۱۳۹۵/۰۲/۳۱
۱۳۹۵/۰۱/۱ - ۱۳۹۵/۰۱/۳۱
۱۳۹۴/۱۲/۱ - ۱۳۹۴/۱۲/۲۹
۱۳۹۴/۱۱/۱ - ۱۳۹۴/۱۱/۳۰
۱۳۹۴/۱۰/۱ - ۱۳۹۴/۱۰/۳۰
۱۳۹۴/۰۹/۱ - ۱۳۹۴/۰۹/۳۰
۱۳۹۴/۰۷/۱ - ۱۳۹۴/۰۷/۳۰
۱۳۹۴/۰۵/۱ - ۱۳۹۴/۰۵/۳۱
۱۳۹۲/۰۸/۱ - ۱۳۹۲/۰۸/۳۰
۱۳۹۲/۰۷/۱ - ۱۳۹۲/۰۷/۳۰
۱۳۹۲/۰۶/۱ - ۱۳۹۲/۰۶/۳۱
۱۳۹۲/۰۵/۱ - ۱۳۹۲/۰۵/۳۱
آرشيو
کارتن های روشنایی
اخبار - گزارشات
روز های ویژه و خاص
علمی/ پژوهشی
طبی ( پزشک )
اجتماعی
سیاسی
هنر ، موسیقی، طنز
اشعار
کتب
تاریخی
فرهنگی
مقالات تفسیری و تحلیلی :
اقتصاد - مالی
ز بـــــــــــــان
ز نـــــان
سخنان بزرگان
ملل متحد - حقوق بشر
رسانه ها
مذهبی
از دیگر پایگاه
شخصیت ها
پیوندها
رویدادمهم جهان و تقویم
جستجو " گوگل Googl "
غذا های افغانی
موسیقی فارسی - دری
آثار سخنرایان پارس گو
 

 RSS

POWERED BY
BLOGFA.COM

+ محل برای یک تصویر +
+++++ به وقت اروپا