تتبع ونگارش: الحاج  امـین الدین «  سعیـدی- سـعـیـد افـغـانی * » مـدیـر مرکز مطالعات ستراتیژیکی افغان ومسؤل مرکز فرهنگی دحـق لاره  - جرمنی

انـســـان بی ایـــــمان

علماء در تعریف ایمان میکویند :

ايمان در لغت عبارت از: باور ، یقین ، و تصدیق به امن  واطمینان گفته میشود . ایمان در تعریف شرعي عبارت است از: الا يمانُ هُوَ عَقْد بِالقلبِ ، وَ قَول بِا للسَانِ ، وَ عَمَل بِالجَوارِحِ ، يَزِيدُ بِالطاعَتهِ وَ اَ عمَالِ الصالِحَتهِ، ويَنقُصُ بِالمَعصِيَتهِ .

ايمان  باور داشتن  تصدیق ویقین برقلب ،  واقرار بر زبان وعمل بر اندام  ها ، که طاعت  اعمال صالحه ایمان تزید می یابد ومرتکب شدن  گناه ایمان انسان  تقلیل می یابد .

بطور خلاصه باید گفت که  ايمان در لغت به معني تصديق كردن و اقرار كردن است. ولي در اصطلاح شرعی به معني:

 1- اعتقاد داشتن با قلب،

و 2- اقرار كردن با زبان،

و 3- عمل نمودن با اعضا و جوارح مي باشد.

کُــفــر :

كُفْر از نظر لغوي عبارت است از سَـتْر و پنهان كردن. به كساني كه حقيقت را مي‌فهمند و آن را پنهان مي‌كنند كافر گفته مي‌شود. كفر گاهي به معني نداشتن ايمان به كار ميـ‌رود، خواه در اثر شك و جهل باشد و يا در اثر انكار عمدي و عنادآميز. و گاهي به قسم اخير يعني، انكار و عناد، اختصاص مي‌يابد.

حداقل كفر عبارت است از انكار يا شك در توحيد، يا نبوت، يا معاد، يا انكار چيزي كه بداند از طرف الله  بر پيامبران نازل شده است.  کتب آسمانی  واز جمله قرآن عظیم الشان  .

بدتــرين مراتب كفر، انكار عنادآميز همه اين حقايق با علم به صحت آنها و تصميم بر مبارزه با آنها است.

کفر ناسپاسی کردن ، انکار کردن و پوشاندن نعمت  الله  را.  ناگرویدن به خدای تعالی  ضد ایمان آوردن ویا خلاف ایما ن ،  الحاد و بی دینی و بی اعتقادی و بی ایمانی ، خلاف دین  مقابل ایمان.

اثار بی ایمانی  :

در مورد  اثار بی ایمانی علما ء با تفاصیل  مقالات وتحلیل  ها را نوشته اند ، ولی من غرض اختصار  کلام  از تفصیل ان  گذشته  به ذکر چند اثار  بی  ایمانی  اکتفا مینمایم .

1- بی مفهوم  بودن  زندگی :

انسانی که به پروردگار  با عظمت  ، پیامبران وکتب آسمانی ایمان واعتقاد  نداشته باشد ، زندگی اش  در ارتباط با نظام هستی پوچ و بی هدف خواهد بود.

اینگونه انسان  معتقد نیست که  جهان بر اساس طرح و نقشۀ قبلی توسط طراح حکیم و هدفدار، لباس هستی به تن کرده تا هدف و مقصدی از پیش تعیین شده داشته باشد.
واقعآ داشتن چنین اعتقاد وچنین دیدگاه ، زندگی انسان  را فاقد هدف و معنی و جهت می‌سازد.
2- زندگی کردن در تشویش واضطراب :
کسی که به پروردگار با عظمت  ، پیامبران  وکتب آسمانی ایمان  نداشته باشد ، دنیا بعث بعد الموت  برایش بی مفهوم  بوده ، وهدف وتوجه  اش را صرف این  دنیا  تشکیل نموده  ،  و جز به امور مادی این  دنیا و لذات چند روزه ومؤقتی اش هدف  دیگری ندارد.

اینگونه انسان  همیشه  شب وروز خویش را در این فکر سپری مینمایند ، که مباد  دنیا مادی شان  را از دست شان  ندهند ، بنآ  همیشه در تشویش واضطراب زندگی نموده ، بیاد داشته  باشید ، افراد که درایی همچو عقاید  اند ،تا اخیر زندگی هم  روی خوبی وآرامش را نخواهند چشید  .

پروردگار با عظمت در مورد  آنعده کسانیکه  الله تعالی  را فراموش مینمایند  واز یاد  الله فاصله میگیرند میفرمایند : «کسی که از یاد من رو گرداند، زندگانی او تنگ می‌شود» نیز می‌فرماید: « آگاه باشید که تنها با یاد خدا و ارتباط به او دل‌ها آرام می‌گیرد» . ( سوره رعد  آیه 28. )
3- فرار از مسئولیت:
آنعده از کسانیکه به الله اعتقاد  وباور دارنـد، به این باور واعتقاد اند  که همۀ کارهای او در نامۀ اعمالش ثبت می‌شود،  بدین اساس  خود را در برابر حق تعالی مسئول می‌شناسد.  ولی آنعده از کسانیکه  خود را در برابر  الله مسؤ ل نمیبینند ، در واقعیت بنده و بردۀ هوی و هوس است.
اساساً یکی از علل گرایش به مادیگری و انکار مبدأ و معاد، گریز از مسئولیت‌ها و کسب آزادی برای هر گونه هوسرانی و ظلم و بیدادگری و گناه و شکستن هر گونه قانون الهی است. چنان که قرآن می‌فرماید: «بل یرید الانسان لیفجر امانه؛( قیامت  آیه : ۵ ) انسان می‌خواهد جلو او برای گناه باز باشد«.
4-احساس تنهایی:
دوری از  الله وعدم اعتقاد  به کتب آسمانی وپیامبران ، به یقین گفته میتوانم که همچو اشخاص مبتلا  به پرابلم های روانی بوده ، زندگی همچو اشخاص به زندگی بی روح ،سرد و فاقد روابط انسانی تبدیل  گردیده ،و تنها به فکر خویش است.
5- دگرگونی ارزش‌ های اخلاقی وفضایل انسانی :
یکی از آثار بی ایمانی، دگرگونی ارزش‌های اخلاقی و فضایل انسانی است.
در جوامع که  از دین، فاصله میگیرد ، ‌اخلاق و افکار و رفتار‌های بدی ، برای شان ، زیبا معرفی می‌شود. پستی ها وسایر جنایت  که در شأن و شخصیت انسان نیست، برای شان نشانۀ افتخار و تمدن معرفی گردیده ، همه ای  بدبختی‌ها و سیه‌روزی‌ها، که انسان از ذکر نام آن ننگ میبرد ، بنام خوشبختی تلقی ومعرفی میگردد.

6-  سرگردانی در زندگی :
قرآن کریم در این زمینه می‌فرماید: «کسانی که ایمان به آخرت ندارند... در طریق زندگی «حیران و سرگردان» می‌شوند.»(سوره نمل آیه :۴ )
توجه باید چرا جهان امروزی  با وجود تمام  پیشرفت‌های برق اسا در  علوم و فنون و صنعت  هستم ، باز هم  افسردگی‌های روحی، اضطراب و استرس‌ها در جواب پیشرفته وبخصوص نسل جوان به اوج خود رسیده است . 
7-عدم پای‌بندی به اصول اخلاقی:
از آن جا که دین ومذهب یگانه پشتوانۀ اخلاق است، کسی که ایمان ندارد، خود را متعهد به رعایت موازین اخلاقی نمی‌داند ،  و هر جا که  منافع مادی اش تقاضا کند به همان  سمت می لغزد . /  پایان

آدرس  ارتباطي : بــريـښــنا ليک : saidafghani@hotmail.com

پیامبر بزرگوار اسلام محمد مصطفی صلی الله علیه وسلم یکهزارو چهار صد سال قبل در  یک جملـﮥ پُر مفهومی فرموده است.

« اولاد  خویش را به نام های خوبی مسمی نماید  » این نصحیت  برای ما مسلمانان درس اموزنده ای را می اموزاند که : انسان همیشه کوشش  بعمل ارد  در انتخاب نام برای فرزان خویش دقت لازم بخرچ دهد ، وبرای شان چنان نام را  انتخاب کند که اولآ نام با مسمی باشد ، واز جانب  دیگر این نام گزاری  بتواند در شخصیت بعدی او، آثر گزار باشد .

انتخاب نام خوب وپر مفهوم  میتواند در  شخصیت  اطفال اثر خوبی  بگذارد ودر ضمن همین  امر باعث رشد شخصیت وموجب تکامل وپرورش در طفل میگردد.

از  فحوی این حدیث متبرکه  فهیمده میتوان که نام گزاری اطفال در شخصیت  اطفال چنان روحیه را بجا میگزارد که در آینده موجب رشد شخصیت او میگردد.

نامگزاری فرزندان به نام های و استعمال  الفاظ ، جملات  وکلمات  مثبت در حین ملاقات در جانب مقابل  اثر مثبت میگزارد . همانطوریکه صحبت  های منفی در جانب مقابل اثر منفی بجاء ګذاشته میتواند. بلی اصل و تأکید براینکه « حقیقت از اسیران مجاز سخن است » به همین منوال به قوت خویش باقي میماند.  

درین عرصه با ید غرض تأثیر مثبت به جانب   مقابل در گفتار خویش  باید چنان کلیمات را مورد استفاده قرار دهیم  که در جانب مقابل تولید  قوت واثرمثبت  همانطوریکه در نام گزاری اطفال تاثیر دارد  در صحبت مثبت میتوانیم در جانب مقابل نیروی معنوی را  ایجاد نمایم .
همانطوریکه گفته شد، علماء  بدین باور اند که استعمال  کلمات مثبت در صحبت ها برای انسانها نیروی مثبت واستعمال کلمات منفی درملاقات ها و صحبت ها برای انسان نیروی منفی تولید می نماید:

امروزه ثابت شده كه كلمات منفي نيروي منفي به سمت شخص مي فرستند و او را به سمت منفي و بيماري روحی سوق داده میتواند. به طور مثال وقتيکه انسان در ملاقت میشنود :  بسیار خسته بنظر میرسی  ، مانده وپر یشان بنظر میرسی  ،ویا رنگ شما کمی زرد شده است، ولاغر بنظر میرسی ، اگرچه  استعمال این جملات در ظاهرآ در ذهن ما کلمات وجملات ساده بنظر میرسد، مگر در عمق  تاثیر مثبت در جانب مقابل نگذاشته وموجب تزید خستگی وماندگی وپر یشانی در جانب مقابل گردیده، وشخص مقابل  ناخود آگاه  وادار  به تفکر منفی میگردد .

بنآ کوشش بعمل اریم تا در ملاقات ها جملات مثبت را مورد استفاده قرار دهیم واز استعمال جملات منفی وخستگی  اور جدآ جلوگیری بعمل اریم.

  درین راستا مسألـﮥ اپتیمست (نیک نګر) و پسیمست (منفي ګرا) نیز مسأله و روش مهم است که حالت سوم آن رئیالست (واقعیت نګر) نیز مورد بحث قرار ګرفته میتواند.

نیک نګر به مسایل مثبت آغاز میکند و منفي ګرا به مسایل منفي.  نیک نګر خواهد ګفت که نیم ګیلاس از آب پُر است اما منفی ګرا خواهد ګفت که نیم ګیلاس از آب خالي است. درهمین سلسله همان داستان تعبیر خواب کتاب مکتب متوسطﮥ مان که پادشاهی از معبری درمورد تعبیر خواب خود مبنی براینکه درخواب دیده همه دندان هایش می افتد، چه تعبیر دارد. معبر میګوید که  همه خانواده اش پيش چشمانش ویا هم درحیاتش خواهند مُرد. این تعبیر مورد خشم پادشاه وقت قرار ګرفته و معبر مورد عتاب قرار میګیرد. اما معبری دیګری خواب پادشاه را چنین تعبیر میدارد که عمر پادشاه از عمر تمام خانوادﮤ پادشاه طولانی خواهد بود. که این معبر مورد نوازش پادشاه قرار میګیرد و تعبیر وی خوشبینی معیین تولید میکند.

میگویند در کشور فرانسه قبل از انقلاب کبیر ، دو شاعر مشهور این کشورزندانی شدند: یکی از این  شاعر ها خوش بین ودیگری آن  بدبین. هردو نفر از شاعران زمانیکه از سلول های زندان  آزاد گردیدند  ، مجموعه از اشعار سروده های خویش را با خود  از  زندان بیرون آوردند. شاعر خوش بین به آسما ن وستاره ها ی نظری انداخته و خندید. اما شاعر بدبین به خاک سرک ها  نگاه کرده وبه گریه افتاد.

اصطلاح انګلیسي  (دُوُم  یند  ګروم) یعنی در همه چیز سیاهی دیدن نیز مطرح و همین ارتباط وضع را روشن میسازد که شخص درهمه حالت متمرکز به سیاهي و حالت نامناسب میشود. برای تکمیل بحث بجا خواهد بود تا حالت را یاد آوری کرد که شخص تحت تأثیر اخبار و معلومات متداوم منفی و جنایي درخرکترش تغییروارد شده و درهمه چیز دسیسه و فتنه میبیند و حالت مثبت را قبول کرده نمی تواند و درهمه حالات به منفی ګرایی های میپردازد.  مسألـﮥ توصل و قرار ګرفتن درحالت نیک نګري و افاده های مثبت و خوبي ها حالت است که بیشتر به ممارست دوامدار بدست آمده و  جانب عملی پیدا نموده میتواند. 

شخص باهوش و زیرک شکست ها را به پیروزی تبدیل می کند اما انسان نادان وبزدل مصیبت و بلای وارده بر خویش را دو چندان می نماید.

پیامبرصلی الله علیه وسلم  از مکه بیرون رانده شد، اما دولتی را در مدینه منوره برپا ساخت که عالم بشریت را از نور آن مستفید  ساخت .

انسان باید در زندگی خویش محتاط وبا دقت باشد ،اگر احیانآ در زندگی شان حالتی ناخوشایندی پیش اید ، کوشش  بعمل ارد که ،  به جنبه ی نوید بخش آن توجه نماید .

انسان باید  همیشه به جنبه ی مثبت مصیبت بنگر؛ زیرا هیچگاه شر محض وجود ندارد، بلکه به دنبال آن خیر، بهره مندی، پیروزی و پاداش است.

در این بخش برای توضیح بیشتر توجه خواننده را به مثل های ذیل نیز جلب مینمایم :

مثلآ زیادتر وقت شنیده میشو د که میگویند  بسیار خسته بنظر میرسید ، بهتر است گفته شود  پر وردگار برای شما قوت اعطا نماید .

که معمولآ در جواب گفته میشود: تشکر از لطف تان ، سلامتی شما را هم از پروردگار  خواهانم .

بجای اینکه برای کسی گفته شود:  دروغ نگو؛ بهتر است بگوید  این راست است؟ واقعآ راست گفتی؟

به جاي اینکه گفته شود لعنت بر کسیکه چنین کاری را کرده باشد ، بهتر است گفته شود : رحمت بر کسیکه چنین کاری را نکند .

بجای اینکه گفته شود  الله مرا مریض نسازد ، بهتر است گفته شود :  الله برایم صحت اعطا فرماید .

به جاي  اینکه گفته شود، من فقیر  هستم ، بهتر است بگوید من پول کم  دارد .

یا مثلآ وقتی یکی از شما میپرسد چطور هستید؟  بجای اینکه بگوید بد نیستم ، بهتر است بگوید ، خوب هستم .

مثلآ به کسی میگوید یادات نرود! یا فراموش نکنی !   بهتر است بگوید ، یادت باشه! .

یا به کسی میگوید چیغ نزنید ، بهتر است بگوید!،  آرام باش!.

به جاي اینکه بگوید  من مريض ویا غمگين نيستم؛‌ بهتر است گفته شود  : من سالم و صحتمند  هستم .

به جاي اینکه گفته شود در سفر سختی ومشقتی زیاد را متحمل شدم . بهتر است گفته شود : سفر ما چندان راحت واسان  نبود .

به جاي  اینکه برای کسی بگوید ببخشيد من مزاحمتان  شدم؛ بهتر است گفته شود ، متشکرم که وقت خویش  را در اختيار من گذاشتيد .

به جاي اینکه برای کسی بگوید من مشغول  هستم ، بهتر است ، بگوید : ‌در فرصت مناسب با شما خواهم دید .

به جاي اینکه به کسی بگوید مشکلی  دارید؟ بهتر است بگوید کدام چیزی  برای تان پیش امده است.

به جای اینکه برای کسی بگوید این چیزی بدرد خور نمی باشد ، بهتر است . این چیزی را من کار ندارم .

یا زمانیکه دوستان خویش را بعد از سالها میبیند بهتر است در احوالپرسی دقت نموده واز سوالهای که موجب تضغیف انرژی در جانب مقابل میشود، سولات را مطرح سازید که موجب تقویه ، وبخش انرژی در جانب  مقابل شود . بطور مثال :

شما دوباره بسیار  چاق  شدید ؟ شما بسیار لاغر شدید ؟ چقدر خسته بنظر میرسید ؟ چرا اینقدر پریشان بنظر میرسد رنگ تان زرد شده خوار وزار بنظر میرسی  وغیره ....

بهتر است در ملاقات ها جملات مثبت ، وجملات که موجب تولید  تقویه روحی در جانب مقابل میگردد مورد استفاده قرار گیرد. بطور مثال :

صحت خوب برایت تمنا دارم ، خوشحال  هستم که شما را بار دیگر میبینم ، ویا استعمال  سایر جملات وکلمات که موجب روحیه خوبی  در جانب مقابل میگردد . وبه اصطلاح  نوعي اعتماد به نفس را در جانب مقابل تولید میدارد . 

لذا ګذاشتن نام نیک وخوب بر اولاد وجګرګوشه ها، افاده های مثبت و نیک، دقت درآن مسایل اند که درنظر اول ممکن ابتدایی وغیرمهم جلوه نمایند اما درحقیقت عمق وبُعد بس عظیم درکار و مسایل روزمرﮤ ما در تشکل شخصیت انسان ګذاشته میتواند.

بخش از جوانب علمی و رواني این مسأله دقت و پژوهش بیشتر میخواهد که من درین مبحث به همین مختصر اکتفا میکنم./ پایان

آدرس  ارتباطي : بــريـښــنا ليک : saidafghani@hotmail.com