Nazifa Durukhshan

هشتم مارچ ،سیر تاریخی زن وپرابلم های زنان در افغانستان

هشتم مارچ روزیست که زنان مبارز و فداکار قهرمان، كارگر كارخانجات نساجی در شهر نیویورك برای بهبود شرایط كارشان و در اعتراض به پایین بودن سطح دستمزد شان ، دست به تظاهرات زدند. که از آن تاریخ (۸ مارچ ۱۸۵۷ میلادی) تا امروز زنان و رنجبران مردمان جهان در سطوح مختلف کشور ها توانستند بخاطر حقوق حقه شان مبارزه عادلانه را در برابر صاحبان فابریک و کارخانه دارهای ظالم و بی انصاف ادامه دهند و دراثر مبارزات عادلانه و پیگیر زنان بود که ملل متحد و جهان این روز( ۸ مارچ ) را به رسمیت شناختند.

اگر چه « زن» در طول تاریخ بشر و بخصوص در ۵۰۰۰ سال پیش از میلاد به دوران « مادر شاهی » پاه گذاشته بود و در آن دوران « زن » موجود نیرومند و دارای حق فرمانروايي، قضاوت، توزیع و اداره امور خانواده و اجتماع و هر آنچه که زندگی دسته جمعی بشر بدان وابسته بود، همه دردستان و اختیارات « زنان» قرار داشت. چنانچه از اثار آن دوران تصاویر، نقوش و مجسمه های بسیاری که بصورت الهه ملکه بدست آمده و در موزیم های بزرگ نگهداری شده است که میتوان ازآن جمله ملکه(«ناپیراسو» Napirasow ) در موزه لوور پاریس را نام برد که خدایان در این دوره به شکل زنان زیبا و خوش اندام تصویر شده‌اند.

کشف کتیبه‌ها، نقوش و پیکره‌های زنان در زیستگاه‌های کشاورزی و زراعت نشان از احترام عمیق به رب‌النوع‌های مؤنث که تجلی بخش باروری و فراوانی بوده‌ والهه مادر، کهنسال‌ترین و اسرارآمیزترین موجودی بوده که مردم برای رفع نیازهای خود از آن بهره می‌ جستند و در میان اعتقادات مردم آن زمان ازدواج این الهه با رب‌النوع‌های گیاهی، عامل باروری گیاهان و جانوران تلقی می‌شده است و مردم آن دوره برای زنان ارزش و مقامی بزرگ قائل بودند و آنها را مظهر نعمت، فراوانی و حیات و آفرینش می‌دانستند؛ چنانکه الهه آناهیتا، خدای آب و آبادانی و نعمت و فراوانی به صورت یک زن تجلی نموده بود.

با افول قدرت و سلابت « زن » با تشکیل وبوجود آمدن « دولت » به تدریج نظام های پدر شاهی و برده داری بوجود آمد و در این دوره قدرت، امتیازات و حقوق گذشته خود را « زن» از دست دادند و برعلاوه آن رواج بردگی اختلافات شدید را میان « زنان » بوجود آورد، آنعده « زنان» که به طبقات بالا نزدیک بود از احترام ويژه برخوردار بودند اما طبقات « زنان » پايين دست جامعه، دو شا دوش مردان در امور مختلف آن وقت کار میکردند و از حقوق و مزایای کمتری نسبت به مردان برخوردار می شدند، باوصف اینکه این برخورد در همه دوره ها و حکومت ها یکسان تلقی نمی شد مثلآ در دوره قدرت فرهاد پنجم مادرش مشترکأ حکومت را به دست گرفتند و در سکه های این دوره نیز( مادر و فرزند) را یکجا نشان داده است و دربعضی از دوره های تاریخی اگر چه « مردان » مظهر قدرت بودند اما « زن» نیز جایگاهی مهمی داشت و نقش اجتماعی خود را به عنوانهای( مادر، کدبانو ) ایفا مینمود و مقام فرمانروایی و حکومت نیز دست یافته بودند مثل دینگ، شاپوراندخت. آذر میدخت در شما ر قدرتمندان بودند.

با ورود اسلام و نفوذ دین جدید و تآثیر آموزه های آن بر جامعه و همینطور در وطن عزیز مان افغانستان ، نقش اجتماعی زنان نیز کم و بیش دچار تغییرات شد و هجوم مکرر، ویرانی ها و نا بسامانی های سیاسی، اقتصادی و اجتماعی دراین دوران باعث گردید تا « زنان» حضور کمتری در عرصه های اجتماعی داشته باشند و به عنوان آسیب پذیر ترين قشر اجتماعی درآمدند و برای حفظ « زنان» از ابزار های گونانگونی استفاده شد و این عامل باعث گردید تا در میزان حضور زنان و نقش آنها نو پردازی ایجاد شود.

از آنچه گفته آمدیم به جز ایام مادر شاهی که در آن دوران « زنان» نقش قاطع داشتند بقیه در طول تاریخ در جامعه کم رشد و رشد یافته از حقوق نابرابر اجتماعی در رنج اند در حالیکه زحمات و فداکاری بیشمار روی شانه های زنان سنگینی میکند واما در سطوح مختلف در جهان خشونت علیه زن اعمال و تبیعض بین زن و مرد و حقوق نابرابر هویداست و این باعث شده تا وضعیت زنان در اقتصاد خوشایند نباشد، در حالیکه نیمی از نیروی کارجهان را زنان تشکیل میدهند و اگر نیک بنگریم همه ساله کشور ها و سازماندهندگان و کلیه رهبران و پیش کسوتان این عرصه برای حقوق از دست رفته زنان و بخصوص درهشتم مارچ « روز- زن » تظاهرات مبارزه، را در جهت داد خواهی از حقوق زنان به انپاع مختلف صدا بلند میدارند و رسانه ها آنرا گزارش میدارند زیرا که جهان جهت جذب زنان در نیروی کار اقتصادی در جستجوی راه حل هستند.

متاسفانه این معضل امروز زیر سلطه گروهی بنام پروژه « طالبان » بدتر از هر وقت دیگر شده از حضور زنان در عرصه اقتصاد ، اجتماع، تحصیل و کار مشکل ساز است که بررسی و موشکافی عمیق میخواهد اگر چه علل و عوامل زیادی نزد نخبه گان امور، اینکه چگونه طالبان ظهورمجدد در افغانستان پیدا نمودند و کدام قدرتها در عقب ان صف آرایی دارند بیشمار گفته و نوشته اند، اما آنچه که در این واپسین طالبان را قدرت بخشیده توافقی است که در دوحه قطر در سال ۲۰۲۰ بین نماینده امریکا ( خلیل زاد ) و طالبان به امضا رسید و پایگاه قدرت حکومت غنی را تضعیف وبه طالبان روحیه قوی بخشید که ما شاهد پی در پی سقوط ولایات افغانستان بودیم تا اینکه در ۲۴ اسد سال ۱۴۰۰ خورشیدی این گروه کابل را با یک سازش غیر منصفانه بدون هیچگونه مقاومتی تصرف کردند و غنی ودارو دسته شان قبل از سقوط فرار را بر جنگ ترجیح داده بودند و مردم را زیر دست و پاه گروه های متحجر و متحصب دیوبندی رها نمودند و خود ها در کشور های خارجی همین اکنون به عیش و نوش از آن پولهای داده شده مصروف اند.

طالبان در این بیشتر از یکسال و نیم چه کردند که شمعه آنرا در ذیل مینگارم :

1 ــ سلب نمودن آزادی بیان و اندیشه ؛

2ــ کاهش آزادی بیان و تحلیل ها در تلویزیونها و را دیو ها وعدم ساز و سرود ؛

3 ــ مردم زیر فقر دست و گریبانگیر اند و زمینه کار خیلی پائین؛

4 ــ افزونی در راه گیری و ره زنی، فروش مواد مخدر ؛

5 ــ ممانعت آموزش دختران بالای صنف ششم‌ در مکاتب؛

6 ــ سلب حق کار از زنان از اکثر ادرات ؛

7 ــ ممنوعیت سفر زنان و دختران بدون محرم به خارج از کشور ؛

8 ــ حجاب اجباری؛

9 ــ مانع شدن ورود زنان و دختران به پارک‌های تفریحی، باشگاه‌های ورزشی وحمام‌ها . که از دیدگاه مردم این عملکرد طالبان خود نقض حق آزادی اجتماعات، را برملا میدارد؛

10 ــ بسته شدن دانشگاه ها بروی دختران زیرا که طالبان، رفتن دختران به مکتب و دانشگاه‌ را زمینه ‌ساز فساد و فحشا و الگوی غربی میدانند. که از دیدگاه مردم این عملکرد طالبان خود نقض حق آموزش، ، نقض حق دسترسی به رشته مناسب را برملا میدارد؛

11 ــ تجاوز بر حریم خصوص افراد، تلاشی های خود سر خانه ها؛

12 ــ زندانی نمودن و کشتن نیروهای مخالف عقیده طالبان؛

13 ــ کوچ دادن مردم از خانه و کاشیانه اصلی شان، که از دیدگاه مردم این عملکرد نقض حق مسکن، نقض حق آزادی، امنیت شخصی، نقض کرامت انسانی، نقض حق ملکیت، شهروندان شمرده میشود ،

با انچه در 13 بند کارنامه های طالبان را فشرده برشمردیم باوجود گذشت بیشتر از یکنیم سال حاکمیت طالبان برگرده های مردم افغانستان تا اکنون هیچ کشوری این گروه را برسمیت نه شناخته و فقدان مشروعیت بین الملل دارند

در اخیرهشتم مارچ که یکی از روهایی فرخنده و مترقی در جهان بر رسمیت شناخته شده و روز مبارزه بخاطر حقوق حقه مردمان مظلومان جهان برای برابری است، دراین روزمیمون« اتحادیه فرهنگی گلخوشه ها» صدای رسا و مخالفت سریع خود را بر عملکرد طالبان در برابر زنان و دختران و رنجبران افغانستان که مسایل بحرانی این گروه را در بالا برشمردیم ابراز میداریم و خود را با صدای برحق زنان و خواهران خود متحد میدانیم.

زنده باد آزادی و نابود باد متعصبین ، متحجرین، جنگجویان و آدم کشان.

با عرض حرمت نظیفه درخشان