« بیست سال افغانستان( بخش اول) »

برگردان به تحریر : سراج ادیب

مقدمه : خاک افغانستان یکی از قدیمی ترین کشور های جهان و یکی از مهمترین نقاط تلافی فرهنگها و تمدنهای جهان قرون وسطی ونیزمراکز تجاری، فرهنگی وسیاسی عصر باستان بود زیرا در مسیر{ راه ابریشم } (راهی که شرق وغرب و جنوب آسیا وافریقا و شرق اروپا ) و همچنان تمدن های یونانی، ایران باستان، بین النهرین و هندوستان را باهم ارتباط می داد و این مسیر تا سدهء پانزدهم میلادی به مدت ۱۷۰۰ سال، بزرگترین ارتباط بین کشورها را فراهم سازی میکرد و نقش خوبی تجاری، فرهنگی و اجتماعی و یا بنام ( چهار راه فرهنگ های باستان ) ایفا میکرد وقابل ذکر است که رویداد ها و حوادث تاریخی یکی پی دیگر بر اهمیت و جغرافیای افغانستان کنونی اثر گذاشته زیرا دارا بودن جغرافیای افغانستان از لحاظ ژيو پولیتیک ، ژئواستراتژیک و ژئواکونومیک برای، ابر قدرت های جهان در اولیت و اهمیت خاصی قرار داشت ودارد وعلاوه بر آن منابع سر شار و دست ناخورده افغانستان ابر قدرتها را برای یک تهاجم و مداخله در امور افغانستان وا داشته است که میتوان گفت ۱۱ سپتمبر سال ۲۰۰۱ میلادی یکی از آن اهدافی بود که پای امریکا و بیشتر از ۴۵ کشور را تحت ائتلاف به افغانستان کشاند تا ابر قدرتی مثل امریکا و دوستانش جای پای محکمی را در بلندای قدرت و ثروت دنیا کسب کنند.

لذا در قرن کنونی با پیشی گرفتن اقتصاد در سیاست و جنگ توجه جهانیان برای احیای این جاده فزونی یافت چنانچه بتاریخ ۱۶ ماه می سال ۲۰۱۷ میلادی با حضورنماینده گان و رهبران ۳۰ کشور جهان در کشور چین تحت نام « جادهء ابریشم نو» نشستی داشتند و در این نشست ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه و اردوغان رئیس جمهور ترکیه و باوصف آنکه حضور رهبران اروپایی چنان چشمگیر نبود اما حضور بعضی شان به اهمیت این نشست می افزود زیرا چین میخواست تجارت کشور های آسیا، اروپا و افریقا را تحت این نام دوباره مانند قدیم ها پیوند بدهند چنانچه رئیس جمهور چین« شی جین پینگ(۱) » در این نشست بیان داشت : « در این ادوار که کشور ها وابسته به یکدیگر اند و تهدید های بی وقفه در جهان ادامه دارد، هیچ کشوری به تنهایی ظرفیت و توان رویارویی با مشکلات جهانی را ندارد که متاسفانه غرب به دلیل ترس از اتصال این مسیر ترانزیت و کم شدن منافع خود شان با ایجاد نا امنی در شمال افغانستان و ایران امروزی و بقیه کشور های مسیر جادهء ابریشم کار شکنی های زیادی را در این باره انجام می دهد .» لذا برای بهتر دانستن بازیهای جهانی اینک مطالب مستند « بیست سال افغانستان » را که در بر گیرنده مداخلات کشورها بخصوص بعد از ۱۱ سپتمبر۲۰۰۱ در امور افغانستان است را به رشته تحریر در آوردم تا برای عزیزانی که در تاریخ و سیاسی علاقه دارند مورد استفاده قرار بگیرد.

مستند « بیست سال افغانستان( 20Years Afghanistan ) »

شاید فضا نخستین جایی است که بتوانید آرامش افغانستان را ببینید چون در افغانستان آنقدر اتفاقات بد کوچک اند که دیده نمیشود اگر فقط معیار مردم باشند، زندگی در افغانستان مثل هر نقاط دنیا در جریان است. افغانستان مردم با روزمرگی ها و تفاوت های شان اما کنار همدیگر هستند، در افغانستان امروز مهم نیست که زندگی تند باشد یا حسابده، اینجا اتفاق ها هستند که چرخ زندگی را تعیین می کند و یا حتی متوقفش می کنند، وقایع که مردم هیچ نقشی در آن ندارند بلگه از بیرون بداخل کشور جریان دارد و مسئله افغانستان همین اتفاق است. اولین واکنش گوگل به کلید واژه افغانستان پر از رخدادهای نظامی وحشتناک است.

گزارش سازمان ملل درمیان خوشبختی کشورهای مختلف مشعر از آن بود که افغانستان آخرین جایگاهی را در میان کشورهای مختلف جهان در سال ۲۰۲۱ میلادی بدست آورد، گزارشی که واقعیت سخت و تکان دهنده را نشان می داد، و پرسش اینجاست که چه اقداماتی درسالهای اخیرافغانستان را به این وضعیت دچار کرد ؟

شاید بازگشت به دو دهه قبل پاسخی برای پرسش ما باشد، دو دهه قبل ۲۰۲۱ میلادی دقیقأ می شود سال ۲۰۰۱ میلادی یعنی تاریخی که سرنوشت افغانستان را آغاز گرد. در ۱۱ سپتمبر۲۰۰۱ میلادی رئیس جمهور وقت امریکا « جورج بوش (۲) » به باز دید از یک مکان آموزشی رفته بود، نگرانی در چهره او بیانگر اتفاق بزرگی بود ساعت ۷و ۴۶ دقیقه صبح اولین برج و ساعت ۷ و ۵۳ دقیقه صبح دومین برج اتفاق بزرگی در حال پیاده سازی بود. چهار حمله انتحاری با طیارهء مسافر بری در یک روز و ساعت ۹ و ۳۷ دقیقه صبح پنتاگون و ۱۰ و ۳۰ دقیقه صبح انفجار و سقوط طیاره در پنسلوانیای امریکا.

بر اساس نظر بوش همه چیز روشن و مشخص است، اما یک واقعیت این است که بوش گفت :{ چه کسی به کشور ما حمله کرد، تمام شواهد که ما جمع کردیم به مجموعه ای از سازمان های تروریستی اشاره می کند که به عنوان القاعده شناخته می شود، رهبر این گروه شخصی بنام { اسامه بن لادن ( ۳ ) است }.

باب گراهام(۴) سناتور سابق ایالات فلوریدا و رئیس کمیته تحقیق در باره ۱۱ سپتمبر که این کمیته تا سال ۲۰۰۳ میلادی گزارش جامع از این عملیات تروریستی را تهیه کرد، گزارشی که بخش های از آن منتشر شد و به یک سند ۲۸ صفحه ای شهرت یافت. نقش عربستان سعودی و دولت بوش در عملیات های ۱۱ سپتمبر حقیقتی بود که باب گراهام و تیم شان به آن رسیدند.

باب گراهام می گوید :{ با انتشار ۲۸ صفه ای طیف متنوعی از تفسیر ها به وجود آمد، برخی قائل هستند که این سند ارتباط عربستان سعودی با طیاره ربايي ۱۱ سپتمبر را اثبات کرده، آیا این ۱۹ نفر ( عوامل ۱۱ سپتمبر ) که اکثر آنها انگلیس صحبت نمی کردند و اکثر آنها به خوبی آموزش ندیده بودند، آنها ( ۱۹ نفر) به تنهايي این وظیفه پیچیده را بر عهده گرفتند ؟ و یا آنها به نوعی در ایالات متحده مورد حمایت قرار گرفتند ؟ اگر پاسخ این است که از حمایت ها بر خوردار شدند، چه کسی این حمایت را فراهم کرد؟.}

شبکه پنهانی از ریاض تا کاخ سفید گسترده شده بود و در رأس این شبکه شخص سعودی بنام « بندر بن سلطان، بن عبدالعزیز(۵) (رئیس شورای امنیت ملی عربستان) قرار داشت و از سال ۱۹۸۳ تا سال ۲۰۰۵ میلادی سفیر عربستان در امریکا بود و مدت زیادی رئیس شورای امنیت ملی و از سال ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۴ رئیس استخبارات عربستان. نفوذ او در دولت بوش منجر به کاری شد که اتفاق افتاد.}

روز نامه ها عکس او را با بوش بتاریخ ۱۳ سپتمبر ۲۰۰۱ میلادی نشر کردند که تقریبأ ۲ روز پس از ۱۱ سپتمبر، بندر بن سلطان با بوش و تیم آن در بالکن کاخ سفید که می گوید :{ روز ۱۱سپتمبر به هیچ توضیحی نیاز ندارد} و باب گراهام رئیس کمیته تحقیق حملات ۱۱ سپتمبر می گوید :{ تقریبأ ۳۰۰۰ امریکایی ( در ۱۱ سپتمبر) کشته شدند، خانواده های آن ها سزاوار عدالت هستند، این حق را دارند که در یک دادگاه رسمی شواهدی که جمع کردند را ارائه بدهند که ارتباط پادشاه و نهاهای دیگر سعودی را با ۱۹ طیاره ربای ۱۱ سپتمبر اثبات می کند.}

تقریبأ حرف کمیته حقیقت یاب این بود که عربستان پشت حملات ۱۱ سپتمبر اند، اما ساده ترین سوال که پیش می آید، پس چرا امریکا بلافاصله در سال ۲۰۰۱ میلادی به افغانستان حمله کرد، نهایتأ اگر قرار بر حمله ای از طرف امریکایی ها بود، این حمله باید به عربستان انجام می شد نه افغانستان.!

جورج بوش رئیس جمهور امریکا سالهای ۲۰۰۱ تا ۲۰۰۹ میلادی در یکی از بیانیه های خود گفت:{ به دستور من، نیروی امریکا حملات را آغاز کرد، حملاتی علیه مراکز تروریستی القاعده و تأسیسات نظامی حکومت طالبان در افغانستان.} بتاریخ ۷ اکتوبر سال ۲۰۰۱ میلادی نیروی ويژه - سیا (۶)– آژانس اطلااتی مرکزی سی آی ای- اولین امرکایی های بودند که از پاکستان وارد افغانستان شدند و بعد از آن حملات گستردهء هوائي آغاز شد.

از نیویارک وواشنگتن و پنسلوانیا تا کابل، هرات و قندهار دلیل به زیر کشیدن یک کشور فقیر می شود.

حملات ساختگی ۱۱ سپتمبر در افغانستان که هیچ نقشی در این اتفاق نداشت. ! خیلی جالب است که فکس نیوز(۷)Fox News می گوید که :{ در یک نظر سنجی ۹۲ در صد از جوانان افغان اصلأ چیزی در مورد ۱۱ سپتمبر نه شنیده اند.} اولین ورود امریکا به افغانستان از سال ۲۰۰۱ میلادی شروع نمی شود ، بلکه از ابتدای دهه هشتاد میلادی آغاز شد، اهمیت منابع نفت و گاز افغانستان در پیوندی با منافع آسیای میانه شامل کشور های « ازبکستان، تاجکستان، ترکمنستان، قزاقستان می شود و اغلب سر زمین های افغانستان، شمال شرق ایران، مغلستان، کشمیر، شمال غرب پاکستان و گاه، سین کیانگ یعنی ترکستان شرقی قدیم در غرب چین و جنوب سایبری در روسیه نیز شامل آسیای مرکزی می شود».

جیمی کارتر(۸) رئیس جمهور امریکا سالهای ۱۹۷۷ تا ۱۹۸۸ میلادی در یکی از بیانیه خود ابراز داشت:{ حجم عظیمی از نیرو های شوروی به کشور کوچک و غیر متعهد افغانستان حمله کردند، افغانستان توسط شوروی اشغال شد تا شوروی بر بسیاری از منابع نفتی جهان کنترول پیدا کند. } شوروی در سال ۱۹۷۹ میلادی افغانستان را اشغال کرد، بالا فاصله کارتر سازمان ( سیا ) را ملزم به مقابله به مثل در برابر شوروی می کند.طرح زبیگنیف برژینسکی(۹) مشاورامنیت ملی کارتر از یکسو گروه شبه نظامیان افراطی و برخی شبیه نظامیان عرب به افغانستان بود.وی در میان مهاجرین افغان در پاکستان گفت :{ ما از اعتقاد عمیق آنها ( شبیه نظامیان ) به خدا آگاه هستیم و ما مطمئن هستیم که با ارادهء قوی به پیروزی می رسند، سر زمینی که در آنجا ( افغانستان) قرار دارد متعلق به شما است و یک روز به آنجا بر می گردید بخاطر اینکه مبارزه شما به پیروزی ختم می شود و خانه ها و مساجد را بدست می آورید به این دلیل که هدف شما درست است و خداوند با شما است. }

از سوی دیگر سازماندهی گروه های شبیه نظامی داخلی، پول، سلاح و افراط گرایی ترتیبات خطر ناکی بودند، چنانچه هیلاری کلینتون (۱۰) وزیر خارجه امریکا سالهای ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۳ میلادی می گوید :{ زمانی که شوروی به افغانستان حمله کرد ما این ایده را داشتیم که به پاکستان برویم و یک گروه نظامی از مجاهدین تشکیل بدهیم و ما آنها را با موشک های استنگر و هر چیز دیگری تجهیز کردیم تا بعد از خروج شوروی وارد افغانستان شویم و ما موفق شدیم. شوروی افغانستان را ترک کرد و بعد ما گفتیم این عالی است خدا حافظ، ما این افراد آموزش دیده را که متعصب هم بودند در افغانستان و پاکستان ترک کردیم، انها را با تسلیحات تنها گذاشتیم .}

در این بین عربستان سعی می کوشد که از مجاری مجاهدین عرب تفکر- وهابی (۱۱)- را وارد افغانستان کند. بندر بن سلطان می گوید : { یک ارتباط استراتژیک بود و تنها شخصی که استراتژیک فکر می کند، متوجه می شود افغانستان توسط شوروی اشغال شده بود و ما ( عربستان) از برادران مجاهد در افغانستان حمایت می کردیم و در این حال امریکا هم نظرمثبتی نسبت به اقدام ما داشت، اما ما باید مطمئن می شدیم که حمایت امریکایی ها از ما (عربستان) تا خروج کامل شوروی از افغانستان ادامه دارد، ما منافع در آنجا( افغانستان ) داشتیم، امریکایی ها هم منافع داشتند، ما (عربستان) می خواستیم استمرار حمایت امریکایی ها از(عربستان) در افغانستان پنهان بماند. } یکی از بارز ترین مصداق های آن« بن لادن » بود او بعنوان یک سعودی با شبکه قدرت عربستان مرتبط بوده.

هیلاری کانتون می گوید : {مجاهدین را بکار گرفتیم و این عالی به نظر می رسید، بعضی از آنها (مجاهدین)ازعربستان سعودی و جاهای دیگر آمدند، شاخه وهابی اسلام را به ( افغانستان) وارد کردیم .} نهایت این مردم افغانستان بودند که قربانی جنگ امریکا و شوروی شدند، فاجعه اینجا بود که افراط گرایی وهابی نیز وارد افغانستان شد.

باب گراهام می گوید :{ حمایت آنها (سیاستمداران امریکا) ازطیاره ربا های ۱۱ سپتمبر عربستان سعودی را تشویق کرد تا اقدامات مشابه بیشتری انجام بدهد انها( سعودی ها) به تأمین مالی القاعده ادامه دادند، سعودی ها یک بخش مهمی در تشکیل داعش بودند، انها از مدارس که به افراد جوان نفرت پراگنی و تحمیل ناپذیری را آموزش می دهند،حمایت می کنند و همچنین حمایت از مساجدی که توصیهء به افراط گرایی می کنند، همهء این چیز ها بعد از۱۱ سپتمبر اتفاق افتاد}

اما حمایت امریکا و عربستان از افراط گرایی در افغانستان، با گروه های شبه نظامی تند رو، و القاعده به پایان نرسیده. داعش مصیبت دیگری بود که به افغانستان وارد شد، صد ها کشته و زخمی نتیجه حضور داعش در افغانستان.

ژورنالیست امریکایی ازعادل الجبیر(۱۲) وزیر خارجه عربستان سعودی سالهای ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۸ میلادی می پرسد :{ چرا افراط گرایی از مدارس و مساجد شما بیرون می آید ؟ }

عادل الجبیر می گوید :{ در یک بخش من خودمان را مقصر می دانم، بخاطر اینکه ما کار هایی می توانستیم انجام بدهیم که ندادیم، اما در آن زمان این نیرو های افراط گرا آزاد شدند و شروع به فعالیت کردند، شما ( امریکایی ها ) در آن زمان با آنها همکاری می کردید .}

در چنین شرایطی از نا امنی افغانستان، امریکا با وجودی که از سال۲۰۰۱ میلادی تا سال ۲۰۲۱میلادی ۲ تریلیون دالر مصرف کرد، نتوانست حد اقل امنیت را برای افغانستان بیاورد، اگر چه برای بزرگی این رقم ها بطور مثال ۶۲ میلیارد ( ۶۲۰۰۰۰۰۰۰۰۰) را در نظر بگیریم که حدودأ بودیجه یک سال امریکا برای حضور در افغانستان است، این مصرف معادل کل بودیجه سازمان امنیت داخلی امریکا است.

در این حجم ناکامی و بی نتیجه بودن در افغانستان، راه حل ترامپ این بود که از اساس صورت مسئله حضور امریکا در این کشور( افغانستان ) را پاک کند.

دونالد جان ترامپ رئیس جمهور امریکا سالهای ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۱ میلادی می گوید: { چرا ما با فاصلهء ۶ هزار مایلی که با افغانستان داریم، آنجا هستیم ؟ طالبان آنجا داعش هم آنجاست، این دو تا باهم می جنگند، من می گویم چرا نمی گذارند باهم بجنگند؟ حالا چرا، ما میان این دو تا هستیم ؟ من می گویم بگذارید آنها با هم بجنگند، هر دو آنها ( طالبان – داعش) دشمنان ما هستند بگذار باهم بجنگند، این کار خودش دارد انجام می شود و این دو تا با جنگ یکدیگر دارند ازبین میروند. این احمقانه ترین چیزیست که تا به حال دیدم }. با این رویه ترامپ قابل پیشبینی بود که او در آینده نزدیک با فرماندهان نظامی اختلاف نظر اساسی برسد.

اولین مقام نظامی ارتباط با افغانستان جنرال جمیز متیس(۱۳) وزیر دفاع امریکا در سال ۲۰۱۷ تا ۲۰۱۸میلادی می گوید : { آیا موافق این موضوع هستید که ما در جنگ افغانستان پیروز نشدیم ؟ قربان! من اضطراری بودن این موضوع را درک می کنم و بر مسئولیت خودم( درمورد افغانستان ) آگاه هستم ، ما در حال حاضر در افغانستان پیروز نشدیم }

او غایله بر شکست امریکا در افغانستان بود و معتقد بود که با اقدامات ترامپ روند تشدید شد و به همین دلیل جنرال متیس در نوک پیکان نا رضایتی ترامپ قرار گرفت، ترامپ با توجه به مشی اقتصادی و مسلک تجاری که داشت در پی سود از افغانستان بود یا حد اقل مصرفی که در جنگ با افغانستان می شد به امریکا بر گردد.

بلک واتر Black Water(۱۴) نامی آشنا در میان شرکت های خصوصی نظامی، اریک پرنس( بنیانگذار و مدیر شرکت بلک واتر ) مدیر این شرکت که سمت مشاور غیر رسمی ترامپ در امور امنیتی را دارد، پرنس سعی میکند پاسخی بر مسایل افغانستان بر ترامپ باشد، او طرحی را برای حل مشکل عدم سود دهی افغانستان به ترامپ ارائه می دهد .

اول از همه اریک پرس خوب میداند که ارتش امریکا در جنگ افغانستان شکست خورده، او میگوید :

{ ارتش توانای ایالات متحده قرتمند ترین و گرانترین نیروی نظامی در طول تاریخ بشریت از عده ای چوپان بز بیسواد شکست خورد، این افراد از ساده ترین سلاح استفاده میکنند، کلاشنکوف، مسلسل یا ماشیندار های قدیمی، پی کا، داشکه و مواد منفجرهء دست ساز.

خواهش می کنم ! بیایید با خود مان راست باشیم بعد از تریلیون دالر مصرف و ۲۴۰۰ کشته و ده هاهزارمجروح در ۱۷ سال چه کسی میتواند بگوید که ما موفق شدیم؟ من موافق نیستم .

دوم اینکه خصوصی سازی کامل جنگ افغانستان و به ضم اریک پرنس من طرح جایگزین( برای افغانستان) ارائه دادم که حد اقل ۸ در صد از مبلغی که پنتاگون مصرف می کند کمتر هست .

سوم نقش معادن افغانستان در سود دهی و باز گشت مصرف نهایی جنگ . من کار های دیگری هم انجام می دهم، من بیشتر زمانم را در معادن می گذرانم، منابع طبیعی و مکان های عجیب و غریب دنیا را جستجو می کنم، این ( افغانستان) یک پروژهء حساس است، اما بخش خصوصی میتواند انجامش بدهند، کار امریکا بیزینس ( طرح تجاری ) کردن است، جنگ نیست.

ما بدنیال معدن هستیم و یک ذخیرهء عظیمی از معادن و انرژی در افغانستان وجود دارد، اگر بتوانید در یک مدت طولانی و کافی امنیت را تثبیت کنید، اگر شما یگ قطعه مطمئن از نیروهای نظامی را در آن ناحیه داشته باشید که بتوانند امنیت را برقرار کنند، نهایتأ شما میتوانید سرمایهء خصوصی را برای ساختن ( زیر ساخت های معادن) جذب کنید .}

بنابراین طرح جایگزین اریک پرینس برای ترامپ ترکیبی معنی داری از معادن و خصوصی سازی جنگ در افغانستان بود.

جین گویگوش کارشناس و تحلیلگر سیاسی می گوید :{ هم اکنون رئیس جمهور ( ترامپ ) می گوید که یک تریلیارد دالر مواد معدنی در افغانستان وجود دارد، چرا ما حد اقل مصرف جنگ را از این معادن بر نداریم. نه این دزدی هست. آن ( ترامپ) دارد از آنها( افغان ها) دزدی می کند، ترامپ با خودش فکر می کند و میگوید :{ خوب من گزینهء خروج بیشتر نیروها ( از افغانستان ) را دوست ندارم، گزینهء افزایش نیرو ها هم تمایل ندارم، به عبارت دیگر او به دنبال فرصت خوب برای ارائه گزینه اش است. چرا این ( جنگ فغانستان ) را به دوست مان اریک پرنس ندهیم و بگزاریم او میلیار ها دالر پول( از افغانستان) بدست بیاورد و روشی است که میلیونها دالر به ما ( دولت ترامپ) بدهد که باز پرداختی از میلیارد ها دالر مالیات میشود .}

معادن و ترامپ دو کلید واژه شده که در افغانستان معنی میشود.

ویلیرراس(۱۵) وزیرتجارت ترامپ مصاحبه او تاحدی رویکرد، دولت ترامپ به معادن افغانستان را روشن می کند.

ژورنالیست :{ رئیس جمهورافغانستان جدیدأ سخنرانی داشتند و با واضح ترین شکل ممکن در مورد فرستادن نیرو های نظامی بیشتر به آنجا ( افغانستان)صحبت کرد، شما یک برنامه را تابستان امسال در مورد سرو سامان دادن به اقتصاد افغانستان به رئیس جمهور تحویل دادید، منابع معدن افغانستان تخمین زده شده که ارزش تریلیارد دالر دارد، تریلیارد دالر همان طور که گفته شد در واشنگتن هم پول خیلی زیادی است. رئیس جمهور گفتند که ما میتوانیم از برخی از این منابع برای باز پرداخت آن چیزی که در آنجا خرج کردیم استفاده کنیم، طرح اساسی چیست ؟ آیا ما میتوانیم از این موقعیت افغانستان منفعت ببریم ؟}

وزیر تجارت گفت :{ چند سال پیش( سازمان ) ارزیابی زمین شناسی امریکا یک پالیسی را از افغانستان انجام داد، این موضوع مورد محاسبه قرار گرفت که یک تریلیارد دالر بدون نفت و گاز وجود دارد، منابع .... ادامه در بخش دوم

لینک های هر سه بخش نوشته :

بیست سال افغانستان بخش اول / سیاسی

بیست سال افغانستان بخش دوم / سیاسی

بیست سال افغانستان بخش سوم / سیاسی