دگروال انجینرنصرالله( نصرت)   

شفافیت درتفتیش

تفتیش یعنی چـــــــــــــــه ؟ 

 تفتیش بمعنی جستجو کردن ,بازرسی کردن, کاویدن وکاوشگری را گویند. برای چه مقصد عمل  تفتیش صورت میگیرد ؟   بیشتر عمل تفتیش درجاهای باید صورت بگیرد که کار به روال عادی جریان نداشته بلکه ضعفهای کاری پی هم ومکرر وجود داشته باشد ویا درجاهائیکه نارضایتی وشکایاتی وجود داشته باشد که جهت اصلاح کار,بهبود بخشیدن کار ثمردهی درست تر کارونتائیج بهتر کارها کنترول, بازرسی وموضوعات موشکافی میگردند. ویا در بعض ارگانهای که ازنظرکاری درنهایت حساس وبا اهمیت میباشد ولی مشکلات وکمبود پرسونل متخصص درانجا متصور است برای اینکه اعتماد کافی حاصل شده باشد کاستیها وخلا ها بیشترنگردد تا مسلط شدن کارمندان موجود مقامات ذیصلاح توصیه مینمایند که زود تر بررسی ورسیدگی صورت بگیرد تا غفلت روخ نداده واشتباهات  بیشتر نگردد . درکل تفتیش یعنی نشان دهی بهترین راها ,جستجووکاوش بهترین طروق برای بازدهی بهتر ومثمرتر امورمیباشد. ومفتیش در اصل به مفهوم خوبترین همکاران وراهنماهان در پروسه های کاری برای منسوبین که موردبازرسی قرار دارد  میباشد. 

مفتش یا مفتشین دارای چگونه اوصافی باید باشند ؟ مفتشین خوب که درحقیقت بهترین مدد رسانان وراهنما ها درپروسه های کاری شان با ارگانها ی مختلف میباشند دارای اوصاف ذیل باید باشند :

۱- درکاریکه میخواهندبررسی بکنند متخصص باشند.

۲- باقوانین مربوط ,مقررات وستندردهای کاری بلدیت داشته باشند.

۳- ضابط گرا بوده نه مصلحت گرا (منافع عامه ملاک ) باشد.

۴- بسیار مهربان , راز دار و دارای وسعت نظر باشند

۵- دارای عزت نفس (پاک نفس) باشند

۶- با آداب وبا اتوریته باشند  

روی هر یک از مطالب ششگانه فوق اندکی با تفصیل می پردازیم :

 ۱-   تخصص:  بخاطری دارای اهـمیت است که مثلا برزبان داکتر فقط داکتر میدانند وخصوصیات وجــزئـیات کاری داکتر را- داکترمیفهمند ,کیفیت خوب وخراب معاینه وتداوی را  درشــفاخانه ها  دوکتوران میدانـند، نه انجینر یا افسراداری وکارمندان دیگر.  دوکتوران تخـــصص دارند که  دواها تولید  کدام کمپنی اند , کــیفیت وترکیب آن چگونه است , تاریخ  تولید ومدت مصرف آن چـــقدر میباشد. داکتر میدانند  که  معاینه  وتداوی دلسوزانه است یا روز گـذرانه آیا عدالت وصداقت درتداوی ومواظبت از مریضان بمثابه( زمینگیران ومحتا جان ) وجود دارند یا خیر. وآیا مریضان از نحوه کار دوکــتوران راضی اند و...غیره.  وهمچنان مفـــــتشین کارات ساختمانی وانجینری  باید برتمام زوا یای کاری ساخـتمان ما نند:  

ازنقـــشه شرع تا مــقاوله نامــه مشخصات زمین که تاسیسات روی آن اعــمار میگردد, شناخت کا فی ازمواد بکاررفته ما نند نوعـیت خشت,مارک ونوعیت سمنت ,سنگ,گادر,سیخ,انواع رنگ شبکه های آبرسانی ,برق, نحوه ای کاری ,ظرافت های ساختمان مراعات نمودن نورم وستندردهای مروجه درمطابقت با معیارهای شرایط موجود و...غیره . را باید بدانند .

بهمین ترتیب درامور معارف, تعلیم وتربیت وتحصیلات, درمسایل فرهنگی واجتماعی ,دربخشهای اقتصادوتجارت ووضعیت بازار درامورقضاءوعدالت, درپیشرفت ها وعقب گردهای سیاسی وپالیسی سازی درسطح کشوری ودرامور تاءمین امنیت (اردو وپلیس)وجز ئیات زندگی موظفین امنیتی مثل بخشهای  لوژستیک ,اداری ,محاربه , اوپراســـیون و کارات اسنا دی اگـــرواقعاء مفتشین مهارت کافی داشته باشند بدون شک زحمات را که درساحات کاری مانند: وزارتها, ریاست ها ومدیریت ها میکشند نتا ئیچ غنی وپرباری خواهند داشت.

   در این نوشته بیشتر تکیه روی جوانب کاری نظامی وامنیتی بخاطر صورت گرفته که بعد ازسقوط رژیم وحشت ناک طالبان کشور درقدم نخست به امنیت کلی وقطعی ضرورت داشت ودارند که اول باید ارگانهای ازهم پاشیده شده امنیتی ما(اردوی ملی,پلیس ملی,وامنیت ملی) بپا استاد میشد ومردم رنج دیده مابیک آرامش نسبی میرسید وفرصتی برای  گرفتن تدابیر بهتر جهت باز سازی ونوسازی کشور ازجانب متخصصین وکارشناسان دلسوز ما اتخاذ میگردید تا درنیمه راه بمشکلات گوناگون مواجه نمی شدیم که متاسفانه اکنون شدیم .چون امنیت وجلب اعتماد مردم به آرامش- از اولویت ترین اولویتهای ما بودند.  

۲- باقوانین مربوط,مقررات وستندردهای کاری بلدیت داشته باشند. این موضوع دارای دوبخش میتواند باشد :

الف - قوانین کلی:- یک مفتش خوب وبرجسته باید با قوانین ,مقررات ,اصولنامه های کاری وغیره هم آشنائی داشته باشند و یا بعباره دیگر یک مستنطق ماهر هم باشند . زیرا طبق ضرب المثل پولیس ضد جرائیم: مجرم( خیانت کاران یا راهزنان) یک قدم از پولیس پیشتر است چون اوتمام حرکات ,تکتیکهاوعملکرد های پولیس را تحت نظارت وکنترول خود دارند که طرح یا پلان خودرا درعمل تطبیق مینمایند. بناءهیچ مجرم وخیانت کاری پیدا نخواهد شد که بسادگی مسا یل را ازخود بیرون بدهد قبل از همه او تفتیش را زیر نظارت میگیرند که از کدام در داخل شوند وچطور تفتیش را گول بزنند وغیره  که این مطلب مرتبط با فهم, درک وهوشیاری مفتیشین است که فرق بین تقلب,خیانت ,غفلت,اشتباه ,حرکات منفی عمدی,سهوی وغیره را کرده بتوانند تانشود خدانخواسته بجای خیانت کار عنایت کار بسوزد مثلا کسی بانیت پاک میخواسته کاری بکند تاخیری رسانیده باشد اما سهوا حادثه مصادف میشود که او هیچ نیت چنین نداشته  بوده .  

ب - آشنائی بانورمهاوستندردهای مروجه داشته باشند زیرا درتمام بخشهای کاری معیار های جدید ی  رویکار میآیند که  یک کنترولر اگربا ظرافتها ,معیار ها وستندردهای جدید بلدیت نداشته باشند و طبق روال سابق  قضاوت نمایند  نیز به خطارفته کوششها بارآور نخواهد بود. بخصوص درشرایط موجود که بکلی وضعیت تشکیلات وادارات نسبت به سابق دگرگون شده است ودرتمام عرصه ها مانند تعلیم   وتحصیلات,طبابت, ساختمانی مسائیل نظامی ومحاربوی:( تاکتیکهای جنگی دشمن) نسبت بگذشته کاملاعوض شده است.  

۳- ضابط گرا باشد نه مصلحت گرا. این موضوع کمی ارتباط به صداقت توام با جسارت وجرئت کاری دارد چنانچه که اگر یک  مفتیش یا مفتیشین براین بیاندیشند که اگراین ضعف کاری را برملا کنیم  به فلان وزیربه فلان معیین ورئیس یا مدیریاهرمقام دیگربرمیخورد ویا ملاحظات قومی ,زبانی ,سمتی ,گروهی وتنظیمی بالای ایشان سایه بافگند وغیره اینها همه امراضی اند که  اگردرتداوی ان بموقع تدابیرجدی اتخاذ نگردند مرض گسترش یافته و جلوگیری ازآن بمراتب سنگین تمام خواهند شد. ودران  صورت باز شفا فیت وصداقت کاری حتی منافع عامه نیز زیرسوال رفته وانتظار ازنتائیج خوب کاریرانداشته باشیم .  درست است که مقام تفتیش فرق میکند کار یک مقام را مقام بالا بررسی میکند کاررده های پایان را رده ها ی همسطح شان کنترول مینماید اما برای مفتشین هر سطح که با شد همت وجسارت درکار است تااصلاحات و بهبودی بمیان بیاید درغیرآن کنترول وتفتیش مفهومی نمیداشته باشد. 

به  نظرمن داشتن چنین خصیصه برای مفتیشین بارزتر وبا اهمیت تر از هرچیز دیگر پنداشته میشود. با ذکرمثال ازگذشته های کشور توجه خوانندگان محترم را معطوف میدارم  که مینحیث یک تجربه برای خوانندگان عزیز خالی ازمفاد نخواهند بود:  

گروپی از مفتشین درتمام استقامت های کاری توظیف میشدند البته باشناسای ذریعه ای مکتوب رسمی به ارگانیکه ازآن تفتیش باید صورت میگرفت. کاربررسی درتما م زوایای کاری ارگان مربوط آغاز میگردیدند. درختم هر چند روزی راکه دربر میگرفت درکل یک گزارش تهیه میشد واین گزارش توسط رئیس هیئت اگر ازنظرمقام همسطح یا یک پته بالاتر از رهبری همان ارگان میبود  در محضر تمام پرسونل همان ارگان (اعم ازمادون تامافوق ) قرائت میشد واگررئیس هیئت هم سطح هیئت  رهبری  ارگان بررسی شده نمی بود حرمت همان ارگان جداءدرنظرگرفته شده گزارش مرتبه بمقام با لا تر تقدیم میشد از مقام شخص بلند پایه  تعیین میگردیدند  ودوباره بر   ارگان بررسی شده خبر داده میشدند که درفلانروزو در ...ساعت تمام پرسونل شما با هیئت رهبری شما درتالار حاضرباشند که گزارش کاری تفتیش درمحضر همگان توسط فلان شخصیت بلند پایه قرائت میگردند ودران گزارش تمام بخشهای کنترول شده خوانده میشد بطورمثال:

فلان – فلان جوانب کاری شما بسیارخوب بود مسئول شان فلان شخص بوده هیئت ازایشان تشکرمینماید و اینک به این تشویقیه پیشنهاد مینمائیم.  درآن زاویه ءکاری تان غفلت صورت گرفته  وبرای مسئول فلانی توصیه میگردد, دراین جنب کار اشتباه بزرک صورت گرفته به فلان مسئول بار اول اخطار داده شد وخلاصه درآن بخش کاری عمدا خیانت شده وبه این مقدار ضرربه منافع عامه ویا هرمقام که مربوط است وارد شده به چنین جزا پیشنهاد شده ویابمراجع تحقییق معرفی میگردد که بالایش تطبیق گردد .درآخر کدام سوالی ویا اعتراضی دررابط به       گزارش موجود است ؟ اگرکدام شکایت یا نارضایتی وجود میداشت جواب مقنع داده میشد ویا ممکن  تفتیش دربعض موارد متوجه نشده اشتباه شده بود درمحضر همه اصلاح میشد وبعدا همان گزارش قرائت شده درمطبوعات مربوط هم منتشر میگردیدند.که چنین پروسه ای تا کنون دیده وشنیده نشده وهیچ دیده نشده که کس وکسانکه عمداءخیانت کرده ودارائیهای عامه را غارت نموده جهت بازپرس به محاکمات معرفی شده باشــــــند وحتی دربسیاری موارد ازجانب سارنوالان ثبوت هم داشته مگر مجرمین وجنایت کاری دیده نشده که بپای میز محاکمه کشانیده شده باشند وجزای دیده باشند. واگرشده که ما اطلاعی نداشته باشیم معذرت میخواهیم. ودرغیر آن ختم کار با مشت پوشیده خود سوال برانگیز وغیرشفاف خواهد بود.  

۴- بسیار مهربان ,رازدار وبا وسعت نظر باشد  باز رسانان ومفتشان خوب اگرواقعا بخواهند تا اعماق کاری به سهولت برسند وخوبتر کاوش کرده بتوانندوتما م زوایای تاریک را روشن وبرجسته کرده باشد,مویه رگهای مکروبی شده را بهتر تشخیص  وتداوی کرده بتوانند باید نخست ازهمه فضای اعتماد را ایجاد نمایند وعملا نشان بدهندکه واقعا بمثابه دلسوز ترین ومهربانترین همکاران برای اصلاح کار درمحل تحت بازرسی آمده اند. وچنین فضا بامیتود  ملا یمت میسر شده میتواند .

با چنین روش انسانی ارگانها  ئیکه عمدا وقصدا  نیت خرابکاری را نداشته باشند,بلکه  کاستیها ونواقص صرف بربنیاد غفلت ویااشتباهات ویا هم عدم تخصص وکم تجربه گی تبارز کرده باشد کارمندان تحت بازرسی تمام کاستی ها وموفقیت ها ی خود را پیشروی  بازرسا نان باز میگذارند زیرا آنها دیگر مفتشانرا مینحیث مستنطیقینیکه  ایشانرا بپای میز محاکمه میکشانند   نپــنداشته بلکه آنهارا دلسوزترین همکاران خود برای اصلاح کار وتبادل تجربه درجمع خود میدانند. به این شیوه تمام کاربدون شک وتردید بافضای اعتماد وشفافیت بروفق دلها برای اصلاح به پیش میروند.

 قابل تذکر اینست که اگر درجاهای کار براساس خیانت واستفاده جوی هم پیشرفته باشد باروش زشت وخشن نمیشود که نتائیج دلخواه را بدست آورد. چیزی دیگریکه بسیار مهم  است تا حد راز داری باشد جای شاید دیده نشده باشد که درا نجاسهوء یا اشتباهآ وحتی خیانت واستفاده جوئی وجود نداشته باشد اما اگرباحوصله مندی باوسعت نظروباتامل کار پیش برود وتاجای ممکن باشد که بدون افشای قضایای منفی و مضر اصلاح پذیری صورت گرفته مییتوانند با چنین راها باید متوصل شد . قوانین ومقررات را اگرکس وکسانی بخواهند که تطبیق نمایند به هرصورت دیریا زود تطبیق شدنی است اما احیای دوباره  حیثیت وکرامت بربادرفته انسان کاری مشکلی است . حتی دربرابرخیانت کاران واستفاده جویان حرفوی هم راهی وجود دارد که قوانین بادرنظرداشت حرمت وکرامت انسانی شان تطبیق گردد.    

۵ - با آداب وبا اتوریته باشند باید یاد آورشد که کنترولران ومفتشان محترم اگر این نوشته رابخوانند خورده نگیرندکه گویا تاکنون خدا نا خواسته آیشان بی آداب بوده اند؟ولی این یک تکرار احسن است که بیشتر وزنه کارمندان خوب را بلند میبرند. گرچه کرکترهای نرمش ,ملایمت ,مهربانی وغیره هم داشتن چنین مفهوم رامیرسانند اما کافی نیست زیرا علم ودانش توام با آداب وتربیت برای انسان اتوریته ایجاد میکند واتوریته درهرجا ایجادگرابهت وعظمت میباشد وقتیکه درجای عظمت خلق شد بدون شک درانجا تمام گفتارو کردارو پندار موثر تمام میشود وازآنجا است که اصلاح کاری ,پند گیری ,الگوگیری وتبادل تجارب آغاز میگردد. وسرانجام منجر به نتائیج بهتر امور میگردد. اما با تاسف عده داشتن اتوریته را اشتباه میگیرند :به تصور ایشان تحکم خشک  حرکات زشت,ژست وخیز های نمایش نامه ای وقیافه گرفتن میدانندو حتی فحش وتوهین و تحقیرکردن رانیز همراه دارد.

دارندگان چنین عادات غافل ازآنند که بیشتر خودرامسخره مینمایند تا دیگرانرا تحت تاءثیرقراربدهند بخصوص درشرایط کنونی ودرفضای حاکم موجود . درحالیکه قبلا گفته شده اتوریته محصول علم وفهم ودانش و تجربه وآداب وآداب نیک انسانی است که برای شخص واشخاص وقار خلق میکند واوقادر میگردد که هرسرکش ومتخطی را مهار بزنند نه حرکات مضحک کودکانه .آدم بااتوریته وبا وقار الگوساز است ,مدیریت داشته میباشد صفت لیدرشیپی را دارا است وچنین صفت رابه مادونان خود منتقل مینمایند .

بدین ملحوظ مفتشان چنین اوصاف را حتمی است که دارا باشند ,زیراوقتیکه ایشان عیب و عیوب یک ارگان را برملامیکنند وزیرنواقص و کمبودی ها خط میکشند درحقیقت امر مدیریت ولیدرشیپی آن ارگان رازیرسوال میبرند ,ازضعف مدیریت ورهبری است که کاستی ها تکراروتکرار ادامه دارد .پس خلاصه بازرسانان ومفتشان دارای چنین اوصاف باید باشند.   

۶- عزت نفس (نفس پاک ) داشته باشد. گرچه این یک طرح خــیلی سبک میباشد اما با تا سف تجارب نشان دهنده آنست که سبک نگری این مسئله نیز زیان آوراست به همه جوانب صدمه میرسانند بخصوص نفس همواره که رفیق شیطان هم شوند خرابی های زیادی را ببارمیآورند . مفتشین باعزت وبا تقوا حتی متوجه خوردوخواب شباروزی خود نیز میباشند که مبادا کدام اشتباهی رونما نشوند . مفتشان وباز رسا نان درحقیقت مهما نان بسیار باعزت ارگا نهای تحـت بازرسی میباشند واما به میزبان مربوط است که به مهما نان خود چگونه رسید گی نمایند . بهترین مفـتش انست که امکانات وداشته های مروج همان ارگان را درنظربگیرند توقع بالاتر ازآن خدشه ایجاد مینمایند.

خلاصه : چنین نتیجه گیری مینمائیم که بدون داشتن یک اداره ای قوی, منضبط ,منظم وبا اتوریته غیرممکن است که ما کاروان  خودرا بمنزل مقصود برسانیم . سیستم حکومتی  ایدیال مارا هیچکس برای مانمیسازد بجز خود ما طوریکه چندی پیش محترم حامد کرزی رئیس جمهورما درتعیین کمیسیون صلح کشورگفتند که:(هیچکس کشورماراآبادنمیکنندغیرخودما هیچکس دل شان بحال مانمیسوزند غیرخودما)واقعادرست گفته اما دردآور درینجا است که چراسرراه بیرون رفت ازاین وضعیت موجود بطور دقیق ودلسوزانه تدبیرگرفته نمیشوند ازکه انتظار استمداد رامیکشند؟از همسایگان؟ همسایگان ما نه تنها نمی خواهند بلکه تحمل داشتن چنین نظام با عظمت را نداشته ونه دارند پس برماست انچه را که دراختیار داریم همه با دست هم برسی ,اصلاح وبپا ایستاد نمائیم درقدم اول پای اردو وقوای مسلح خودرا ازسیاست بازی ها وتنظیم بازی ها ومافیا گرائیها  باید بکشانیم وتوجه بمنافع علیای کشور ,قطع جنگ وتامین صلح مبذول گردد. /  ومن الله توفیق

سایر مقالات نویسنده :

  بر گشت به تیتر صفحه   * * * * * * * *  بالا بروید

 بانک موضوعی وبگاه " روشنایی "

اخبار	اجتماعی	اشعار	سیاسی	روز های خاص	سخنان بزرگان
علمی	طب	هنر/ موسیقی	کتب	تاریخی	فرهنگی
مقالات تحلیلی	اقتصادی	زبان	زنــان	ملل / حقوق

مطالب خود را از طریق ایمیل    sarajadib@gmail.com  بما بفرستید