چهره هاي ماند گاردريک فصل تاريخ

به سلسله ي پژوهشهاي تاريخي ، ادبي وفرهنگي :

(شکوهمندي هرات درعصرتيموريان) پژوهشي از« صباح » بخش پنجم وپاياني

مقتدرترين شخصيت هنري « استاد کمال الدین بهزاد»

کمال الدین بهزاد بزرگ ترین و مشهورترین نقاش مینیاتوریست اين سرزمين است. وی در هرات زاده شد. در جوانی به دربار سلطان حسین میرزا بایقرا راه یافت و مورد توجه بسیار سلطان و وزیرش امیر علیشیر نوایی قرار گرفت. باکارهاي خارق العاده اش به اوج شکوفایی هنری رسید و شهرتش تا دوردست هاوتا درباربابر پادشاه مغولی هند رسید. سلطان حسین او را مانی ثانی می نامید و استادی بی چون وچرای او زبان زد همگان بود.  كمال الدين بهزاد، بزرگترين و مشهورترين نقاش مينياتور در قرن دهم هجري، تاريخ تولد و وفاتش به درستي معلوم نيست به روايتي در سال نوصدوچهل ودو هجري قمري درگذشته است.  نقاشان هراتي سبك بهزاد را به بخارا بردند و آنرا در دربار خاندان شيباني پرورش دادند. مهاجرت برخي از نقاشان سبب اشاعه سبك بهزاد در هندوستان نيز گرديد.

کمال الدین بهزاد. بزرگترین و مشهورترین نقاش مینیاتورساز ایرانی در قرن دهم هجرى. تاریخ تولد و وفاتش معلوم نیست، بقولى در۹۴۲ ه . ق. درگذشت. وی در سال ۹۴۲ه.ق وفات یافت. بسیاری معتقدند محل دفن وی در تبریز و در باغ شیخ کمال خجندی قرار دارد اما قاضی احمد محل دفن او را هرات ذکر کرده است.

کمال الدین بهزاد (١٤٦٠/٨٦٥ ق-١٥٣٥/٩٤٢- ق) هنرمندی نوآور و چیره دست که راهی درعرصه نگارگری خراسانی گشود و تاثیری وسیع بر کار نقاشان بعدی درافغانستان ، ایران، هند، ترکیه و آسیای میانه گذاشت.
گویا درکودکی یتیم شد. روح الله میرک در هرات سرپرستی اش را برعهده گرفت و به اوفن نقاشی آموخت (از پیر سید احمد نیز به عنوان استاد وی نام برده اند).
بهزاد در محفل میرعلی شیرنوایی و به تشویق و حمایت اوپرورش فکری وهنری یافت. سپس به خدمت سلطان حسین بایقرا درآمد (حدود١٤٨٥/٨٩٠ - ق). پس از استیلای ازبکان برهرات، مدتی دراین شهرباقی ماند و به فعالیت خود در دربارجدید ادامه داد. بعدها به تبریز رفت و در دربار شاه اسماعیل صفوی به سرپرستی کتابخانه و کارگاه هنری منصوب شد .(١٥٢١/٩٢٨ق). محتملا این سمت را تا اوایل سلطنت شاه تهماسب اول نیز بر عهده داشت. درهرات به پرورش شاگردان برجسته ای چون قاسم علی شیخ زاده و میرمصورهمت گماشت.
نقاشی های بسیاری را به بهزاد منصوب کرده اند، ولی عقیده رایج بر آن است که فقط ٣٢ تصویر را می توان از آثار راستین او به شمار آورد. البته این آثار فقط بر ده سال ازدوران طولانی فعالیت هنریش گواه می دهد(١٤٦٨/٨٩١ق– ١٤٩٥/٩٠١ق). همه کارشناسان شش نگاره نسخه بوستان سعدی موجود در دارالکتب قاهره را جزو مهم ترین آثارش محسوب می کنند؛ اگرچه فقط چهار تا از آنها مرقوم اند. در دو نسخه خمسه نظامی موجود در کتابخانه بریتانیا نیز هجده اثر بهزاد را می توان تشخیص داد.
بهزاد در مکتب هرات پرورش یافت. ولی با توانایی شگرفی که در ترکیب بندی، هماهنگی رنگها وتوازن شکلها داشت، باعث و بانی تحولی مهم درسنت نقاشی شد. او به مدد خطوط شکلساز و قوی و پویا، پیکره های یکنواخت و بی حالت در نقاشی پیشین را به حرکت درآورد.
طبیعت و معماری رابه مکان فعل وعمل آدمها بدل کرد و دراین محیط، برای هرپیکر جایی مناسب درنظر گرفت. بابهره گیری ازتاثیرات متقابل رنگ ها،بخش های مختلف تصویر راباهم مرتبط ساخت. به منظور استحکام ساختار کارش به روش های هندسی ساختمان ترکیب بندی روی آورد. بدین سان، او توانست میان آدمها، اشیاء و محیط ارتباطی منطقی برقرار کند، که دستاوردی تازه در نقاشی ایرانی بود. تفسیر واقعگرایانه از رویدادهای داستان و توجه به جلوه های زندگی واقعی، وجه دیگری از نوآوریهای بهزاد بود. او در تجسم محیط و زندگی و کار مردم، گاه تیزبینی بسیار ازخودنشان می داد (مثلا، کارگرانی که با تقسیم کارمعین کاخی رابنامی کنند و درمیان آنها یک زنگی ناوه کش نیزدیده می شود، خدمتکارانی که وسایل ضیافت شاهانه را تدارک می بینند، غلامی که حوله در دست ایستاده تا پای خواجه اش را خشک کند.) بااین حال بهزاد هیچ گاه برداشت معنوی از مضمون داستان را فدای توصیف وقایع عادی نمی کرد. ازسوی دیگر، اوبرای تجسم دنیای واقعی روشی مبتنی بر اصول زیبایی شناسی نگارگری را برگزیده بود و از این رو، واقعگرایی او ماهیتاً با طبیعت گرایی اروپایی تفاوت داشت.
درنقاشی بهزاد، احساس و تعقل به طرزی ظریف و هنرمندانه متعادل شده اند. در حقیقت، نحوه نگارش او به انسان با شیوه کاربست رنگ و خط و به طورکلی با چگونگی انتظام ساختار آثارش انطباق کامل دارند. این محتوای انسان گرایانه و قالب ملازم با آن، در تاریخ نقاشی شرقي بی سابقه است.
نظر به شهرت بهزاد طى قرنها کسان بسیارى کارهاى او را تقلید کرده اند و نامش را بر تصویرهاى بیشمار گذاشته اند از اینرو تمیز دادن تصویرهاى اصلى او کار دشوارى است. این تحقیقات تا حدى به نتیجه رسیده است. اساس اطلاعاتى که از کار او در دست است تصویرهایى است که با امضاى اصیل او در نسخه اى از بوستان سعدى نقش شده. و اینک در کتابخانهٔ ملى قاهره مخزون است. شیوهٔ بکار بردن رنگهاى گوناگون و درخشان تصویرها از حساسیت عمیق بهزاد نسبت به رنگها حکایت میکند. از این تصویرها چنین برمىآید که بهزاد بیشتر برنگهاى به اصطلاح «سرد» (مایه هاى گوناگون سبز و آبى) تمایل داشته، اما در همه جا با قرار دادن رنگهاى «گرم» (بخصوص نارنجى تند) در کنار آنها، به آنها تعادل بخشیده است. تناسب یک یک اجزاى هر تصویر با مجموعهء آن تصویر شگفتانگیز است. شاخه هاى پرشکوفه و نقش کاشیها و فرشهاى پرزیور زمینهء تصویرها نمودار ذوق تزیینى و ظرافت بىحساب بهزاد است. اما بیش از هر چیز واقع بینى اوست که کارهایش را از آثار نقاشان پیش از او متمایز ساخته است. این واقع بینى بخصوص در تصویرهایى بچشم میخورد که صرفاً جنبهء دربارى ندارد و نشان دهندهٔ زندگى عادى و مردم معمولى است (شیر دادن مادیانها به کرهها در مزرعه، تنبیه کسى که به حریم دیگرى تجاوز کرده، خدمتکارانى که خوراک مىآورند، روستائیان در کشتزار و غیره). دیگر اینکه صورت آدمها به صورت عروسک وار و یکنواخت نقاشیهاى پیش از بهزاد شبیه نیست. بلکه هر صورتى نمودار شخصیتى است و حرکت و زندگى در آن دیده میشود.

 آدمها در حال استراحت نیز شکل و حالاتى طبیعى دارند. بر کارهاى دیگرى که به بهزاد منسوب است امضاى مطمئنى دیده میشود. به این جهت، تنها سبک تصویرها (ترکیب بیمانند نقشهاى تزئینى با صحنه هاى واقعى) میتواند راهنمائى براى تمیز دادن کارهاى اصیل او بشمار آید. در میان تصویرهاى بیشمارى که در کتابها یا جداگانه بنام بهزاد موجود است اختلاف عقیده میان خبرگان بسیار است. اما بهرحال بسیارى از این کارها اگر ازآن خود استاد نباشند وابسته به مکتب او هستند. برخى از کتابهایى که با تصویرهاى منسوب به بهزاد مزیناند ازین قرارند:
گریز یوسف از زلیخا [بوستان سعدی] (١٤٨٨/٨٩٣ ق)، جنگ شترسواران، ساختن قصر خورنق [خمسه نظامی] (١٤٩٢/٨٩٨ ق)، حضرت محمد (ص) وخلفای راشدین [حیرت الابرار میرعلیشیرنوایی] (حدود١٤٩٥/٩٠١ ق)، صورت شیبک خان (حدود١٥٠٨/٩١٤ق).
نفوذ بهزاد بیش ازهر چیزى در کار شاگردان او دیده می شود. برخى از شاگردانش، مانند قاسم على و آقا میرک، در کار خود بیش و کم به پاى استاد رسیدند. با آنکه در زمان صفویه سبک مینیاتورسازى بار دیگر دچار تحول شد، نزدیک نیم قرن پس از بهزاد نفوذ او در کار نقاشان بچشم میخورد. نقاشان هراتى سبک بهزاد را به بخارا بردند و آنرا در دربار خاندان شیبانى پرورش دادند. کتابى بنام مهر و مشترى که در ۹۲۶ ه . ق. در بخارا استنساخ شده نمودار آن است که سبک بهزاد در بخارا بهتر از تبریز حفظ شده است. مهاجرت برخى از نقاشان سبب اشاعهء سبک بهزاد در هندوستان نیز گردید. بهزاد در تاریخ هنر نخستین نقاشی است که آثارش را امضا کرده است. نقاشی های وی تصویر صحنه هایی از کتاب های برجسته ادب پارسی است که در آغاز خوش نویسان برجسته آن را می نوشتند، تذهیب کاران فاصله خط ها را با طرح های گوناگون پر می کردند و آن گاه نقاش در بخش هایی که با این منظور خالی گذاشته بود تصاویری مناسب نقش می کرد.
شاهکار کمال الدین بهزاد مجموعه شش صحنه نقاشی بر بوستان سعدی است.
در نخستین تصویر کتاب سلطان حسین بایقرا در مجلس جشن و مهمانی دیده می شود. در این نقاشی ها، بناها، مناظر طبیعی و صحنه هایی از زندگی روستایی با واقع بینی کم نظیری به نمایش درآمده است. هنر ویژه بهزاد را در شیوه به کار گرفتن رنگ های درخشان می دانند. وی بیشتر به رنگ های سرد در مایه های سبز و آبی تمایل داشته، اما با به کار بردن رنگ های گرم، چون نارنجی تند، در آثار خود تعادلی مطبوع ایجاد کرده است. تناسب یک یک اجزا، صحنه یا مجموعه تصویر نیز در آثار بهزاد شگفت انگیز است. شاخه های پرشکوفه، نقش های کاشی ها و فرش های زیربافت پرزیور، همه نمودار کمال هنرمندی و ذوق و ظرافت بی مانند کار اوست
واقع بینی درهنر بهزاد بیشتر در تصویرهایی به چشم می خورد که تنها جنبه درباری ندارد و از زندگی مردم عادی سرچشمه می گیرد. آن چه بهزاد را از دیگر نقاشان هم زمانش برجسته می کند حالت چهره ها در کارهای اوست. هر صورت نمودار شخصیتی و حالتی خاص است که از زندگی و حرکت سرشار است و با صورت های عروسکی و یک نواخت نقاشی های پیش از او تفاوت دارد.
تاثیر کمال الدین بهزاد در نقاشان پس از او به حدی است که گاه شناخت آثار او را دشوار می کند. بسیاری از نقاشان سرشناس و نام آور زمان از شاگردان بهزاد بوده اند. از آن جمله آقامیرک است که، اگرچه روش بهزاد را به کار برده، هنرمندی اش در نقش چهره ها کمتر از استاد نیست. از زیباترین آثار آقا میرک نقاشی های کتاب خمسه نظامی است، و از میان آن ها مراسم تاج گذاری خسروپرویز شاهنشاه ساسانی شهرت بسیار دارد.

وی در مکتب هرات قلم زده است.

از ویژگی های شیوه بهزاد میتوان به موارد زیر اشاره کرد:

-درستی و دقت کامل در تصویر

-نشان دادن صورت اشخاص به نحوی شگرف با استفاده ازترکیب انواع رنگها

-ظرافت در ترسیم درختان گلها دورنماها نمایش پرتو خورشید و ابر

-تنوع رنگها با ایجاد سازگاری در آنها

-روحیه نهفته حب الهی و روحانیت خاص

-چهره گشایی و صورتگری خراسانی به جای مغولی که مکتب هرات را از تاثیر هنر چینی آزاد کرد

-ریزه کاری و دقت نگاری در ترسیم بناهاو دیواره ها و فرشها و گلها و تزئینات مجالس مصورو نگارش آرایش انواع لباسها یا ریزه کاری خاص رنگین.

وی از جمله معدود هنرمندانیست که در دوران حیاتش دارای شهرت گشته و همینطور آنکه از جمله معدود هنرمندانیست که آثارش را امضا کرده است کاری که تا قبل از وی به طور معدود صورت گرفته است هر چند که همه آثار بهزاد نیز دارای امضا نیست.

شاهنامه فردوسی در زمان سلطان بایسغر که یکی از شاهزادگان تیموری بود، به سبک مدرسه هراتی نقاشی شده است.
نقاشی های این کتاب از نگاه رنگ آمیزی و تناسب ترکیب دهنده تصاویر، در بالاترین حد زیبایی و استحکام قرار دارد.

متخصاص هنر نقاشی بر این باورند، که نقاشی  در دوران تیموری به اوج خود رسیده بود. در طول این دوره استادان برجسته ای، همچون کمال الدین بهزاد، یک متد جدید را به نقاشی عرضه کرد. در این دوره (تیموریان) به طول انجامید؛ هنر نقاشی و کوچک سازی به بالاترین درجه کمال رسیده و بسیاری از نقاشان مشهور عمرشان را بر سر اینکار گذاشته اند.  دو کتاب با ارزش از زمان بایسغر باقی مانده است؛ یکی کتاب کلیله و دمنه و دیگری کتاب شاهنامه. هنر کوچک در کتاب شاهنامه بخوبی مشخص است.

كمال الدين بهزاد اواخر سده نهم و نيمه اول سده دهم هجري قمري مي‌زيسته است.
خانواده كمال الدين بهزاد ناشناخته مانده است اما مشخص است كه او داراي يك برادر و خواهر بوده و اگر چه از گذران آنان اطلاعي در دست نيست اما از جمله خواهر زادگان وي، حيدر علي نقاش پدر مظفر علي نقاش است و رستم علي خطاط خراساني مي باشد. كمال الدين بهزاد مكتب مينياتور بي روح تيموري را غنا بخشيد و مضاميني نو در هنر مينياتور بخشيد، چنانكه تكميل و ترويج سبك و شيوه‌اي رئاليستي در نگار گري را بوجود آورد. خلاقيت هنري در نقاشي هاي او چنان به عمق و عظمت رسيد كه انسان واقعي در نگاره هايش خود به حركت درآمد.

آثاري که ازبهزاد بجامانده است: 
 تصاوير خمسه نظامي
ويژگي اثر : اين اثر در بريتيش موزيم است.
 تصاوير خمسه نظامي - نسخه اي است كه به تاريخ نوصدوسي ودو هجري قمري در تبريز نقاشي شده و متعلق به موزيم مترو پوليتن نيويارك است.
 تصاوير كتاب بوستان سعدي-  ئتصاوير اين كتاب از بهترين و اصيل ترين آثار استاد خوانده شده است . اين اثر متعلق به كتابخانه قاهره مصر است و بين سالهاي هشتصدونودوسه تا هشتصدونودوچهارهجري قمري در هرات به تصوير كشيده شد. اين تصاوير در كتابي به نام نقاشي هاي بهزاد در قاهره توسط دكتر محمد مصطفي با عكس رنگي و به زبان عربي چاپ شده است كه شامل دوازده نقاشي است كه شش اثر كار استاد بهزاد و شش اثر ديگر مربوط به شاگردان و پيروان مكتب وي مي‌باشد.
 تصاوير كتاب ظفرنامه تيموري - نقاشي هاي اين كتاب در سال نوزده بيست ودوميلادي توسط سر توماس آرنولد چاپ و منتشر شده است. تاريخ ترسيم اين تصاوير هشتصدوهفتادودو هجري قمري است.
 تصاوير ليلي و مجنون - از آخرين آثار بهزاد به شمار مي‌رود و متعلق به موزيم لنين گراد است.
 تصاوير يك نسخه ظفرنامه تيموري به خط سلطان محمدنور - ااين تصاوير به رقم « كتبه سلطان محمدنور و ذهبه مير عضد و صوره بهزاد نوصدوسي وپنج » است.
 تصوير اميري با خدمتگزاران در مرقع گلشن
 تصوير پير و جواني در صحرا-  اين اثر متعلق به فرير گالري واشنگتن است.
 تصوير جواني شاه تهماسب
 تصوير چهره مولانا عبدالله هاتفي- اين چهره با رقم «استاد بهزاد» در كتاب گلستان هنر به تصحيح احمد سهيلي خوانساري آمده است.
 تصوير درويشي با عبا و عمامه مخصوص
تصوير دو غزال با شاخ هاي بلند در يك منظره - رقم اين اثر به خط نستعليق تحريري چنين است: « نقل از كار مولانا ولي صوره العبد بهزاد»
 تصوير سلطان محمد خوارزمشاه در مرقع گلستان - اين تصوير با رقم « صوره بهزاد» است.
 تصوير سياه قلم حسين ميرزا بر روي اسب - رقم اين اثر« الفقير بهزاد» است.
 تصوير شاهزاده جواني سوار بر اسب- اين اثر در كاتالوگ موزيم اسرائيل در سال نوزده هشتادوچهار ميلادي به چاپ رسيده است. تذهيب اطراف اين اثر كار ميرزا محمد تبريزي است.
 تصوير شكار گاو توسط شير- اين تصوير يك گاو را كه در چنگال شيري اسير شده و روباه و گرگ در انتظار پايان كار گاو هستند، امضاي « بهزاد سلطاني » دارد.
 تصوير شيبك خان - رقم اين تصوير « صورت شيبك خان، العبد بهزاد» است.
 تصوير مردي كه طناب به گردن شير انداخته - اين اثر در مجموعه شاه جهان است.
 تصوير مينياتور - اين مينياتور با رقم «بهزاد» در صفحه هشتادويک كتاب Persian Painting توسط روبرت هيلن براند در سال نوزده هفتادوهفت به چاپ رسيده است.
 تصويري از خليفه هارون الرشيد - اين تصوير با رقم «عمل بهزاد» در سال نوزده هشتادوچهار در كتابي به چاپ رسيده است.
 دو نگاره در كتاب امير خسرو دهلوي متعلق به كتابخانه مدرسه سپهسالار
صفحه‌اي مرقع از گلشن - اين اثر در موزه هنرهاي تزئيني تهران بوده است.
 كاپي كار جنتيل بليني - اين اثر در سال چهارده چهل ميلادي در استانبول كشيده شده و بهزاد از روي آن كاپي برداشته است.
 منظره يك قصر در زمستان در مرقع گلشن - اين تصوير با رقم « مصوره بهزاد» است.
 نگاره مجلس سلطان حسين بايقرا (بزم) در مرقع گلشن
 هشت اثر در كتاب ظفر نامه تيموري - اين آثار متعلق به جهانگير بوده و شاه جهان به خط خود يادداشتي بر آن به تاريخ يکهزاروسي ودوهجري قمري كه روز جلوس اوست نگاشته است. اين كتاب به خط شيرعلي كاتب به سال هشتصدوهفتادودوهجري قمري پايان يافته است.
 هشت تصوير در كتاب گل و نوروز خواجو- اين تصاوير تاريخ ربيع الاول هشتصدوهشتادوهفت دارد.

كمال الدين بهزاد مكتب مينياتور بي روح تيموري را غنا بخشيد و مضاميني نو در هنر مينياتور بخشيد، چنانكه تكميل و ترويج سبك و شيوه‌اي رئاليستي در نگار گري را بوجود آورد. خلاقيت هنري در نقاشي هاي او چنان به عمق و عظمت رسيد كه انسان واقعي در نگاره هايش خود به حركت درآمد. از كمال الدين بهزاد آثار بسياري در موزيم ها و كتابخانه ها و مجموعه هاي جهان عرضه شده است. همچنين در تاريخ هشت اپريل نوزده هشتاد ميلادي در بريتيش موزيم نمايشگاهي در مورد رسم اژدها افتتاح شد كه در آن يك نقاشي از بهزادنيز در كنار ساير آثار قرار گرفت. آثار بهزاد مورد توجه بسياري از نقاشان هندوستان قرار گرفته و در سال يکهزاروهفده  به امر جهانگير شاه يك تصوير از كار بهزاد توسط نانها كاپي كاري شده است. اين تصوير نگاره شتر و پيرمردي است كه در كتاب مرقع گلشن آمده است.

کمال الدين بهزاد بزرگ ترين و مشهور ترين نقاش مينياتوريست افغانستان است. بهزاد در تاريخ هنر افغانستان نخستين نقاشی است که آثارش را امضا کرده است. نقاشی های وی تصوير صحنه هايی از کتاب های برجسته ادب پارسی است که در آغاز خوش نويسان برجسته آن را می نوشتند، تذهيب کاران فاصله خط ها را با طرح های گوناگون پر می کردند و آن گاه نقاش در بخش هايی که با اين منظور خالی گذاشته بود تصاويری مناسب نقش می کرد.

شاهکار کمال الدين بهزاد مجموعه شش صحنه نقاشی بر بوستان سعدی است. در نخستين تصوير کتاب سلطان حسين بايقرا در مجلس جشن و مهمانی ديده می شود. در اين نقاشی ها، بناها، مناظر طبيعی و صحنه هايی از زندگی روستايی با واقع بينی کم نظيری به نمايش درآمده است. هنر ويژه بهزاد را در شيوه به کار گرفتن رنگ های درخشان می دانند. وی بيشتر به رنگ های سرد در مايه های سبز و آبی تمايل داشته، اما با به کار بردن رنگ های گرم، چون نارنجی تند، در آثار خود تعادلی مطبوع ايجاد کرده است. تناسب يک يک اجزا، صحنه يا مجموعه تصوير نيز در آثار بهزاد شگفت انگيز است. شاخه های پرشکوفه، نقش های کاشی ها و فرش های زيربافت پرزيور، همه نمودار کمال هنرمندی و ذوق و ظرافت بی مانند کار اوست.
واقع بينی در هنر بهزاد بيشتر در تصويرهايی به چشم می خورد که تنها جنبه درباری ندارد و از زندگی مردم عادی سرچشمه می گيرد. آن چه بهزاد را از ديگر نقاشان هم زمانش برجسته می کند حالت چهره ها در کارهای اوست. هر صورت نمودار شخصيتی و حالتی خاص است که از زندگی و حرکت سرشار است و با صورت های عروسک مانند و يک نواخت نقاشی های پيش از او تفاوت دارد.

اثرهای های بهزاد در ظفر نامه از نگاه موضوع متفاوت است منظره های از جنگ ضیافت قبول شاهان شکار معماری و غیره میباشد. ریالیزم آثار بهزاد بیشتردرنگارش هایی پدیدار می شود که محنت خلق را افاده میکند در چنین تصاویری سوژه ها های خاصی را بخود گرفته است که نظیر آنرا را در دیگری نمی بینید ـ در دو اثر از ظفر نامه زحمات معماران و بنایان قرن پانزده میلادی را نشان میدهد که در یکی از آنها پانزده کارگر و یکی کارفرما ترسیم شده است .در اوایل دوران هنری بهزاد وی سوژه های تاریخ و حماسی را انتخاب مینمود ولی درسالهای نهم و دهم قرن پانزده به بعد در آثار وی موضوعات عشقی بشتری را انتخاب میکرده وی خمسه نظامی لیلی مجنون امیر خسرو دهلوی و منطق الطیر عطار و غیره را آرایش داده و در آنها صحنه های جذاب عشقی را به تصویر کشیده در این اثار طبیعت مقام برجسته ای دارد در تصاویر عشاق در دامن کوهستانها بین حیوانات وحشی مصور یافته اند که این نمایانگر نشاط عشق شادمانی و همزیستی است.سبک مکتب بهزاد درهرات سمرقند بخارا تبریز هندوستان و کشور های عربی و سرتاسر خراسان دیروز پیروان زیادی پیدا کرد او بود بنیهاد گذار مکتب نوین هنر نقاشی هرات که تا قرنها از آن مکتب پیروی کردن و میکنند . اثرهای بهزاد نه تنها نمونه ء کم نظیر هنرخراسان قدیم بلکه یکی از پایه های بلند هنر شرق درجهان بشمار میرود. بهزاد در سرودن شعر هم علاقه وافری داشته که کم و بیش آثاری از اشعار وی موجود میباشد ./

برداشتها:

 راسخون، ويکي پديا،شفيقي ونقشهاي جاودانه درنگين تاريخ اثري ازنويسنده ومقاله هاي قبلي دررسانه ها.